00:00:00
IGIHE NETWORK

Ikiganiro na Muhawenimana Maximillien, umunyabugeni wihariye ukora ibibumbano mu mikwege

Niba uherutse gutemberera mu Ngoro y’Ubugeni n’Ubuhanzi i Kanombe ushobora kuba warahabonye igishushanyo giteye ubwoba, kigizwe n’umuntu ukoze mu mikwege aboshywe n’imikwege, gifite indorerwamo n’amarembo by’imikwege.

Ni kimwe mu bihangano bya Muhawenimana Maximillien, Umunyarwanda rukumbi ukora ubugeni akoresheje insinga cyangwa se imikwege.

Ni umunyabugeni kuva mu bwana, wakuze akubagana, yubaka imodoka mu mikwege, birangira bimubyariye impano yabanje gutyariza mu Ishuri ry’Ubugeni ku Nyundo mbere yo kumugira icyamamare mu Isi y’abanyabugeni mu Rwanda.

Muhawenimana wiyita Mackson yavukiye mu Karere ka Rubavu mu 1994, ubu akorera ubugeni bwe mu mujyi wa Kigali. Ni umwe mu rubyiruko rwerekanye ubuhanga mu marushanwa ya ArtRwanda-Ubuhanzi yabaye mu 2018. Ni we watwaye igihembo cya miliyoni 1 Frw mu cyiciro cy’abanyabugeni.

Ubugeni bwe buragenda bukagera no ku buriri. Ubwo IGIHE yamusuraga mu minsi ishize, yasanze ibihangano by’ubwoko butandukanye bikoze mu nsinga bikikije uburiri bwe, na gitari ku ruhande acuranga iyo afite irungu.

Twagiranye ikiganiro, adusobanurira byinshi ku mpano ye.

IGIHE: Gushushanya ukoresheje insinga wabikuye he?

Muhawenimana: Ubumenyi bwinshi nabukuye mu Ishuri ry’Ubugeni ku Nyundo aho nize, ariko gukora insinga byo ni impano yo mu bwana. Natangiye kubikora mfite nk’imyaka itandatu. Bakuru banjye hari ukuntu bakoraga utumodoka tw’insinga nanjye mbyinjiramo ntyo.

Nakundaga gushushanya abarimu bakabibona. Mu kujya guhitamo ibigo barambwiye bati ‘mu bigo uhitamo ushyiremo Ecole d’Arts kandi uyigire iya mbere’. Umwarimu wanyigishaga mu mwaka wa gatandatu ni we wamfashije guhitamo.

IGIHE: Wabitangiye nk’umwuga ryari?

Muhawenimana: Natangiye kubikora nk’umwuga mu 2017. Nagize amahirwe hari Expo ya Made in Rwanda yari giye kuba. Hari ibihangano nari narakoreye ku ishuri njye na bagenzi banjye biba ngombwa ko mva i Gisenyi ndabizana.

Natangiye nkora peinture (gushushanyisha amarangi) ariko ku ishuri nari narize ibyo gukora ibibumbano no kubaza amashusho. Natangiye mbona nk’ibihumbi 50 ku kwezi, habamo no kwihangana kuko uba uzi icyo ugamije. Uko ugenda wubaka izina ni ko abantu bagenda bakunda ibihangano byawe.

Umushahara wagiye uzamuka ugera ku bihumbi 100 Frw, ngera ku bihumbi 150 Frw bigera n’igihe ngabanya iminsi yo gukorera abandi mu cyumweru nkajya nkora iminsi itatu, indi nkikorera.

Ubu nkorana n’Ingoro y’Ubugeni n’Ubuhanzi i Kanombe, hari abanyamahanga bagura ibihangano byanjye, hari amahoteli ngenda nkorana nayo na Imbuto Foundation.

IGIHE: Ni ikihe gihangano cyakuvunnye, cyaguhaye uwuhe musaruro?

Muhawenimana: Igihangano cyantwaye imbaraga ni ikiri hafi ya Koleji y’Ubumenyi n’Ikoranabuhanga (CST) yahoze yitwa KIST mu Kiyovu. Ni isura y’umuntu, abandi babikoresha irangi ariko njye nabashije gukoresha urusinga rumwe ku rundi. Isura narayikoze ku buryo ubona umuntu ukamumenya. Kugira ngo nkigereho byantwaye ukwezi kose kuko nafataga agasinga kamwe ngenda mpuza n’utundi.

Ahantu kiri nyiraho ni Umunyamerikakazi, ni isura y’umuhungu we. Yanyishyuye miliyoni 3 Frw.

IGIHE: Igihangano cyaguhesheje gutsinda mu marushanwa ya Art Rwanda Ubuhanzi cyari giteye gite?

Muhawenimana: Igihangano nakoresheje ku munsi wa nyuma kigatsinda nari nacyise ‘Indorerwamo y’amateka yacu’. Cyagaragazaga amateka y’u Rwanda mbere ya Jenoside, muri Jenoside na nyuma yayo. Kikagaragaza uburyo nyuma ya Jenoside twabashije kwikura muri ya mateka, tukubaka ubuzima bushya.

Harimo umuntu n’ibintu bimeze nk’indorerwamo n’amarembo afunguye. Iyo amarembo afunguye bigaragaza ko ahantu hari umutekano, umuntu ashobora gusohoka cyangwa akinjira.

IGIHE: Iwawe mu rugo twahasanze igishuhanyo cy’umumalayika uteye ubwoba, iki cyo giteye gite?

Muhawenimana: Hari ibintu mu iyobokamana dukunze kwita inkomoko ya muntu. Muri siyansi ho bazanamo ikintu cy’ubwihindurize. Nafashe igihe mbitekerezaho, nijoro bigaruka mu nzozi, hazamo ishusho imeze kuriya y’umumalayika utameze nk’abandi basanzwe. Hasi hari umubumbe nafata nk’uw’Isi, hari ibinyabuzima byavuyemo.

Nashatse kugaragaza uko ubwo bwihindurize bugenda bukurikirana, icyari igitagangurirwa ugasanga gifite isura y’umuntu, kugeza igihe tubonye umuzima.

IGIHE: Isoko ry’ibihangano byawe rihagaze gute?

Muhawenimana: Bamwe bavuga ko ibintu by’abanyabugeni bihenda ariko ugiye kugereranya n’ibihugu by’amahanga usanga icyo turi kugurisha ibihumbi ijana hano hanze kigura miliyoni na za miliyoni. Ntabwo bihenda ahubwo ntabwo turagira iyo nyota y’ubugeni cyane.

IGIHE: Ni izihe ngorane wahuye na zo ugitangira?

Muhawenimana: Nza muri iki kibuga inzira zanjye zari zifunguye. Aho nakandagiye hose hagendaga hafunguka nta byinshi byagiye bingora . Sinzi ikibitera mbona bigenda. Ukurikije imyaka maze mu kibuga n’aho maze kugera usanga bihagaze neza.

IGIHE: Inzozi zawe muri uyu mwuga ni izihe?

Muhawenimana: Mu myaka itanu cyangwa icumi iri imbere, ndashaka kuba umunyabugeni utari ku rwego rw’u Rwanda gusa. Ndashaka kwagura ibikorwa byanjye n’ibitekerezo byanjye kugira ngo n’abo hanze babone ko mu Rwanda hari abantu bafite ubwenge.

Muhawenimana wiyita Mackson yavukiye mu Karere ka Rubavu mu 1994, ubu akorera ubugeni bwe mu Mujyi wa Kigali
Ibihangano akora abanza gufata umwanya wo kubitekerezaho cyane
Igihangano cya Muhawenimana kigaragaza ubwihindurize n'inkomoko ya muntu
Mu nzu ye usangamo ibihangano bitandukanye by'ubugeni bikozwe mu mikwege

Amafoto na Video: George Salomo


Tanga igitekerezo


BIGEJEJEYO