Ibyaha bitanu bigoye kwihana

Yanditswe na Pasiteri Desire Habyarimana
Kuya 3 Kanama 2017 saa 01:37
Yasuwe :
2 1

Ubwo Adamu na Eva bakoraga icyaha nyuma yaho bakoze ikosa rikomeye ryo kutacyemera ahubwo umugabo avuga ko ari umugore wabiteye, umugore na we avuga ko ari inzoka yamushutse birangira bose bahakanye baratsemba.

Uburyo aba bombi bitwaye byatumye Imana ibaha ibihano bikomeye kugera ubwo n’uyu munsi abatuye isi bose bakigerwaho n’ingaruka zo kutamenya kwihana kw’abatubanjirije. Uyu muco wo kutemera icyaha wasakaye muri kamere muntu ukomoka kuri Adamu na Eva.

Umuvumo ukomoka mu cyaha cy’Adamu na Eva watugezeho twese, ni kimwe n’ibindi byaha bikorwa muri iki gihe nabyo bigira ingaruka mbi ariko cyane cyane iyo bikozwe n’abavuga ko bamenye Imana.

Kuko dufite kamere ya Adamu birashoboka ko umuntu yakora icyaha yabigambiriye cyangwa bimutunguye ariko ni byiza no kubanza gutekereza ngo iki cyaha ngiye gukora nzacyihana binyoroheye? Ese Imana nimbabarira abantu bazamfata bate? Ese nyuma yaho sinzajya ngendana ipfunwe ry’intege nke zanjye?

Muri iyi nkuru turabagezaho ibyaha bitanu bikorwa n’abavuga ko bakijijwe ariko kubyihana bikabagora.

1. Ubwibone

Ubwibone ni icyaha gikorwa n’abantu benshi ariko bakaba batazi ububi bwacyo. Ushobora kugira ubwibone ku bw’ impano ufite yo kubwiriza, guhanura, gusengera mu itorero ryiza wenda ngo kuko rifite discipline yihariye, gutekereza ko ukijijwe kuruta abandi n’ibindi.

Ubwibone bushobora no guterwa n’umugisha Imana yaguhaye aho guca bugufi ukibona. Imana irwanya abibone (1 Petero 5:5-6). Abantu bakora ibyaha byinshi ariko Imana ntirabarwanya ariko iyo wibonye uba uvogereye icyubahiro cy’Imana. Burya Imana yatanze ibintu byose ariko icyubahiro cyayo irakigumana. Bityo iyo ugize ubwibone ntiyakwihanganira ahubwo igucisha bugufi.

Muri Bibiliya, harimo inkuru z’Umwami Nebukadinezari wubatse Babuloni yibagirwa guha Imana icyubahiro yabimushoboje bituma imwohereza kurisha imyaka irindwi.

Herodi yateranyije abantu arabaganirira baramwogeza kugeza ubwo bavuga ko atakiri umuntu ahubwo avuga nk’ Imana. Malayika yamukubise urushyi ahita agwa inyo ako kanya. Inkuru nyinshi zo mu Byanditswe byera zigaragaza ko nta muntu wagize ubwibone ngo bimuhire.

2. Kubeshya

Abantu benshi barabeshya ariko byagera muri Afurika ho uba ubona bikabije kuko n’ibyo tudafitemo inyungu usanga tubibeshya ku buryo wagira ngo biri mu muco wacu. Gusa burya Imana yanga ururimi rubeshya. Bibiliya ivuga ko Yesu ari inzira n’ukuri n’ubugingo, bituma rero ikintu cyose kitari mu kuri Imana ikirwanya cyane.

Bibiliya igaragaza ko iki cyaha gishobora kuba uruhererekane mu muryango. Aburahamu yabeshye ko Sara ari mushiki we na Isaka umuhungu we abeshya ko Rebeka ari mushiki we.

Yakobo yabeshye ko ari Esawu yiba umugisha. Amunoni yabeshye ko arwaye ahubwo agambiriye gufata ku ngufu mushiki we. Ikinyoma cyarakomeje kugera ku bisekuru birindwi. Menya ko niba ubeshya, nubyara umwana azajya abeshya kurenza uko wowe ubikora.

Hari abandi babeshya mu bucuruzi bakanyereza imisoro. Hari ababeshya abo bagiye kubana ntavuge ko yabyaye hanze, akirarira imitungo adafite. Hari ababeshya imyaka kuri dipolome cyangwa agakoresha impapuro mpimbano. Hari ubeshyera umuntu ikinyoma kizamucisha umutwe cyangwa kimwirukanisha mu kazi.

Aho rero icyaha cyo kubeshya gikomerera ni uko mu gihe ushaka kwihana ibi, bizagusaba kwatura imbere y’uwo wagikoreye kandi byarabaye mu bwiru. Inama natanga ni uko twakwitoza kubireka kuko kubyihana bizaduhenda.

3. Kwica

Kwica ni icyaha abantu bakinisha ariko kumena amaraso y’inzirakarengane bibabaza Imana ku kigero cyo hejuru. Ese mwari muzi ko Imana ari yo yonyine ifite ububasha bwo kwambura umuntu umwuka? Imana yivugira muri Bibiliya ngo “Ndi Uwiteka wica agakiza!” None ni gute umuntu yiha ubushobozi nk’ubw’Imana? N’ubwo umuntu yaba yakugiriye nabi, nta burenganzira ufite bwo kumwica. Imana iravuga ngo “Guhora ni ukwanjye” (Abaroma 12: 9-21).

Abantu barica mu buryo bwinshi. Hari abakobwa bakuramo inda, abubatse ingo bazitwita batazishaka bakica abo bana, abica kuko bagambaniye abandi n’ibindi. Mu bihugu bimwe na bimwe kwica bisigaye bisa nk’umukino usanzwe.

Nifuza kubamenyesha ko amaraso ahamagara andi maraso. N’ubwo hashira imyaka magana, amaraso y’inzirakarengane azakomeza gutaka. Ese mwari muzi ko amaraso y’Abeli n’ubu agitaka kandi hashize imyaka itagira ingano apfuye? Umuntu ukinisha kumena amaraso aba akururiye umuvumo umuryango we n’igisekuru cyose. Ibi iyo bikozwe n’abavuga ko basenga byo biba bikomeye.

4. Kuba umugore cyangwa umugabo wa kabiri

Iyo dufata ibyemezo mu buzima bwacu hari igihe tubifata tutarebye kure. Ese kuba uhisemo kujya kuba umugore cyangwa umugabo wa kabiri utekereza ute igihe bizaba ngombwa ko hafatwa icyemezo cyo gutandukana cyangwa wakiriye Yesu nk’umwami n’umukiza Imana ikagusaba kuvayo ubwo bizakorohera warahabyaye, uhafite imitungo, ubuzima bwari butangiye kuryoha? Ese abana bawe ntibazagerwaho n’ingaruka zo kutarerwa n’ababyeyi bombi ku bwo kudafata icyemezo urebye kure?

Ndahamya ko iki cyaha ari kimwe mu bigora kwihana kuko bisaba gufata icyemezo kitoroshye.

5. Ubutinganyi n’ubusambanyi

Iyo tuvuze ubutinganyi tuba dushaka kugaragaza abagabo basambana n’abagabo, abagore basambana n’abagore, umuntu ushobora kuryamana n’abo badahuje igitsina ariko anabihuza n’abo babihuje.

Hari abandi bihinduza igitsina bavukanye baravutse ari abahungu cyangwa abakobwa akumva ntabishaka ahubwo akihinduza. Muzajya mubona abahungu bigize abakobwa cyangwa abakobwa bigize abahungu. Mu bihugu biteye imbere barababaga bakabaha n’igitsina kugira ngo bagere ku byifuzo byabo.

Aha twavuga ko hari n’ubusambanyi busanzwe nabwo bugenda bufata intera ndende kugeza ubwo n’abakirisitu mu matorero bakora iki cyaha nk’aho ari ibisanzwe. Bwaba ubusambanyi bukozwe abantu bahuye cyangwa ubukoreshejwe ikoranabuhanga bwose ni kimwe. Muri iki gihe inzu zikora filime z’urukozasoni muri Amerika zisohora izirenze 200 ku munsi kuko ni imari yunguka.

Tukivuga ku byaha bigora kwihana ese iyo uciye inyuma umugore cyangwa umugabo wawe, aho bizakorohera kubyihana cyangwa bizagusaba ikiguzi kiremereye? Imana irababarira ariko mpamya ko abagira izi ntege nke, uzasanga gushyikira imbabazi z’Imana bibavuna kuko bagira ipfunwe ry’uko sosiyete izabafata nibimenyekana.

Ubaye ukora kimwe cyangwa byinshi muri ibi byaha, ndagusaba ku bw’imbabazi z’Imana kuzibukira hakiri kare, kuko kubyihana biravuna.

Ubusesenguzi bwa Pasiteri Désiré Habyarimana, Umuvugabutumwa mu Itorero ADEPR, akaba n’Umuyobozi w’Ikinyamakuru Agakiza.org

Pastor [email protected]


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza