Ibi byatangajwe na Senateri Bizimana Jean Damascène ubwo yagezaga ikiganiro ku bakozi ba Komisiyo y’Igihugu y’uburenganzira bwa muntu ku wa Mbere tariki ya 25 Kamena ubwo bibukaga Jenoside yakorewe Abatutsi ku nshuro ya 18.
Senateri Bizimana yatanze ikiganiro kivuga ku kuntu uburenganzira bwa muntu bwagiye bubangamirwa kuva kera bikageza ubwo bibyara Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Senateri Bizimana yatangiye asobanura ko umunyapolitiki wa mbere mu Rwanda Gitera Joseph ari we wazanye amacakubiri mu Banyarwanda. Avuga ko uyu mugabo akimara kwirukanwa mu iseminari, aribwo yatangiye politiki ishingiye ku ivangura.
Uyu munyapolitiki (Bizimana yasanze ku bwe atari n’umunyapoliki), Senateri Bizimana yavuze ko yaje gushinga ishyaka APROSOMA ( Association pour la Promotion Sociale de la Masse) muri 1959, akaba ariho yagiye acisha ibitekerezo bishishikariza Abahutu kwanga urunuka Abatutsi.
Bizimana avuga ko Gitera Joseph yaje gusohora icyo yise amategeko 10 Abahutu bagomba kugenderaho agamije kubangisha Abatutsi ndetse no kubaca amajosi, ibyo akaba yabikoreye i Ngoma muri Butare mu 1959. Aya mategeko akaba yaraje no kongera kwandikwa na Ngeze Hassan mu kinyamakuru “ Kangura” mu Kuboza 1990, ubwo intambara yo kubohora igihugu yari itangiye, nawe ashishikariza abahutu kwanga urunuka abatutsi no kubahiga.
Nyuma ya Gitera ngo haje Kayibanda Gregoire waje no kuba Perezida wa mbere w’u Rwanda rukibona ubwigenge. Nk’uko Senateri Bizimana yabisobanuye, uyu munyapolitiki nawe ngo muri disikuru ze zarangwaga n’ivangura n’ibitutsi bigamije kwangisha Abahutu urunuka Abatutsi.
Aha avuga ko buri mwaka ku munsi w’ubwigenge, Kayibanda yavugaga ibitutsi gusa birimo ubukana bwinshi. Ndetse anavuga ko ubwo ngo birukanaga Inyenzi mu Bugesera, Kayibanda yagize ati : “Inyenzi ziramutse zifashe igihugu, n’ubwo bitashoboka, haba imperuka”. Ibi bikaba byari ukwibutsa Abahutu ko igihugu ari icyabo kandi ko bagomba kugiharanira, naho Abatutsi n’Abatwa bakaba bakibanamo ari uko babishaka ubwabo.
Senateri Bizimana yavuze no kuri Perezida Habyarimana, avuga ko we yari umunyapolitiki w’umunyamayeri kuko atavanguraga ku mugaragaro, ahubwo ngo yagiye abishyira mu mategeko nka politiki y’iringaniza ry’amoko n’uturere mu mashuri no mu kazi.
Ubwo habaga ikibazo cy’impunzi,ngo Habyarimana yavugaga ko mu Rwanda nta mwanya uhari w’impunzi. Nyuma intambara y’Inkotanyi iteye, bafunze ibyitso nta dosiye bavuga ko ngo bakorana n’Inkotanyi. Aha ni naho Bizimana yatanze urugero rw’uwitwaga Rudahunga Léon wakoraga mu icapiro i Kabgayi waje gufatwa mu byitso bamufunga nta dosiye, ariko nyuma bakora amayeri yo kuzana umufuka w’amasasu batereka mu biro bye babona gukora dosiye.
Senateri Bizimana yashoje avuga ko politiki yo kurobanura atari nziza kandi ntaho yaganisha igihugu, maze aboneraho gushima politiki ya FPR kuba yarashoboye kubanisha Abanyarwanda bakaba babana mu mahoro.
| IZINDI NKURU WASOMA |
|
Hari ahantu hafite amateka mu Rwanda hakwiye kwitabwaho
14.05.2013 |
|
Akazi k’ingutu ku muyobozi mushya wa ORINFOR
1er.05.2013 |
|
17 Mata nibwo Inkotanyi zarashe radiyo rutwitsi “RTLM”
17.04.2013 |
|
Musenyeri Bahujimihigo arashaka ko u Rwanda rubamo idini imwe gusa
16.04.2013 |
|
Tariki ya 7 Mata 1994 cyari icyiciro cy’indunduro cyo kurimbura Abatutsi
10.04.2013 |
| KANDA AHA UREBE N'IZINDI NKURU NYINSHI ... |