Benshi bamenya ko barwaye impyiko zarabarenze; kuzisimbuza ntibikorerwa mu Rwanda

Yanditswe na Tombola Felicie
Kuya 9 Werurwe 2017 saa 11:46
Yasuwe :
0 0

Mu gihe mu Rwanda nta serivisi yo gusimbuza impyiko zamaze kurwara ihari abenshi bamenya ko bazirwaye zarageze ku rwego rwo gusimbuzwa, kubera kutitabira kwisuzumisha hakiri kare.

Ibimenyetso by’abarwaye impyiko ntabwo bipfa guhita bigaraga igihe cyose umuntu atagiye kwisuzumisha(medical check up), ibigaragazwa nk’ikibazo gikomeye mu bihugu bikiri mu nzira y’amajyambere kuko abenshi bamenya ko barwaye baramaze kuzahara.

Tariki ya 9 Werurwe, Isi yose yizihiza Umunsi Mpuzamahanga wo kurwanya indwara z’impyiko nk’imwe mu zitandura ariko ikomeje kwibasira abantu benshi batanabizi.

Ku Isi yose umuntu umwe mu bantu 10 aba afite ikibazo cy’impyiko, bivuze ko miliyoni 600 bafite iki kibazo. Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku buzima OMS, rigaragaza ko Afurika yo munsi y’ubutayu bwa Sahara mu baturage bangana na miliyoni imwe haba harimo abantu 100 bafite ikibazo cy’impyiko.

Mu Rwanda imibare igaragazwa na Minisiteri y’Ubuzima yerekana ko kuva muri 2013 kugeza muri 2015 hari abarwayi 3650 bafite ikibazo cy’impyiko zidashobora gukira.

Mu kiganiro IGIHE yagiranye na Niyonsenga Simon Pierre, Umuyobozi w’Ishami rishinzwe ubuvuzi bw’indwara y’ibihaha, impyiko, diyabeti n’izindi ndwara zibasira imyanya igize urwungano ngogozi, muri RBC, yatangaje ko igihe Isi yose yizihiza Umunsi Mpuzamahanga wo kurwanya indwara z’impyiko abantu bakwiye gukangukira kujya bisuzumisha hakiri kare.

Avuga ko ubuvuzi bw’indwara zitandura usanga buhenze bityo igikwiriye ari ukwisuzumisha hakiri kare kuko ari bwo umuntu aba agifite amahirwe yo gukira.

Ati “Umuntu wese atarindiriye kurwara akwiye kumenya uko umubiri uhagaze akisuzumisha hakiri kare.”

Avuga ko igihe umuntu asanzwe arwaye impyiko zidakira hari ibyumweru bitandatu ashyirwa ku mashini imufasha kuyungurura amaraso kuko impyiko ze ziba zidakora.

Icyo gihe yaba ari mituweli cyangwa ubundi bwishingizi bwose buba bugikora ariko iyo birangiye umuntu yiyishyurira ijana ku ijana ikiguzi cyo kujya kuri iyo mashini.

Ati “Biba bihenze kuko niba umuntu asabwa kuza kuri iyo mashini gatatu mu cyumweru, urumva ko bimutwara ibihumbi 360 kuko kuyijyaho inshuro imwe ni ibihumbi 120.

Iyo mashini ntabwo ari umuti w’impyiko uretse ko igufasha kuyungurura amaraso, ikiba rero gikenewe ni uko umuntu agomba kubona umuha impyiko akajya kuyisimbuza irwaye hanze y’igihugu kuko mu Rwanda ntabwo dufite iyo serivisi.”

Aho ni ho asaba abantu gukangukira kwisuzumisha kuko ababona ubufasha ari bake kandi nabwo hakarebwa abagifite umusaruro batanga ku gihugu.

Impamvu bashyiraho ibyumweru bitandatu ngo ni uko haba hakiri amahirwe y’uko impyiko zakira, iyo birenze biba byabaye karande umuntu arirwariza.

Ni iki gitera indwara z’impyiko?

Nubwo urutonde ari rurerure, ariko impamvu nyamukuru ni izituruka ku zindi ndwara umuntu aba yararwaye zaba ari izandura cyangwa izitandura, maze bikaviramo impyiko kwangirika.

Muri izi harimo umuvuduko ukabije w’amaraso, diyabete, virusi y’agakoko gatera SIDA , umubyibuho ukabije, ibiyobyabwenge, malaria, gutakaza amaraso menshi mu mpanuka n’ibindi.

Ibimenyetso by’urwaye impyiko

Bimwe mu bimenyetso ku bantu bafite ikibazo cy’impyiko birimo kwihagarika inkari nkeya cyangwa ukazibura, kwihagarika amaraso, kubyimba umubiri wose, kugabanuka k’umuvuduko w’amaraso, kugabanuka kw’imyunyungugu mu maraso, kuribwa ahagana inyuma mu mugongo cyangwa mu maguru no kugira isesemi ishobora gutuma uruka.

Bitewe n’uko ibyo byose atari ko umuntu abyibonaho icyarimwe ni yo mpamvu usanga abantu benshi bamenya ko bafite ikibazo cy’impyiko bitagishobotse ko ivurwa.

Abamaze kurwara impyiko bashobora kugana ibitaro byitiriwe Umwami Faisal, CHUK, CHUB n’ibya Gisenyi, bifasha umurwayi gutegereza igihe azabonera impyiko y’umuntu bahuje akajya kuyiterwamo hanze.

Minisiteri y’Ubuzima isaba abantu bakoresha mituweli kwisuzumisha nibura rimwe mu mwaka ku mugore ufite hejuru y’imyaka 35 naho ku bagabo bagahera ku myaka 40 kuko uko umuntu agenda akura ari ko arushaho kuba yakwibasirwa n’izo ndwara.

Umunsi wo kurwanya indwara z’impyiko uzizihizwa tariki ya 11 Werurwe mu Rwanda hakazabaho urugendo kuva kuri CHUK kugera muri Car Free Zone.

Aho hazabera gusuzuma abantu iyo ndwara no kubaha ubutumwa bwo kwitabira gutanga impyiko mu kurengera abayirwaye ndetse no kubashishikariza kwisuzumisha indwara zitandura hakiri kare.

[email protected]


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza


Warning: mysqli_query(): (HY000/1194): Table 'spip_jobs' is marked as crashed and should be repaired in /home/lex94/public_html/ecrire/req/mysql.php on line 244