IGIHE.com > Ubuzima > Indwara
Dusobanukirwe n’indwara y’ibibari

Dusobanukirwe n’indwara y’ibibari


Yanditswe kuya 13-04-2013 - Saa 07:40' na Constantin Tuyishimire

Muri iki gihe ndetse no mu gihe cya cyera, abantu benshi bakunze kwibaza icyo indwara y’ibibari ari cyo, aho ifata n’ikiyitera.

IGIHE twaganiriye n’inzobere mu by’ubuzima cyane cyane mu buvuzi bw’indwara y’ibibari, maze badutangariza byinshi kuri iyi ndwara usanga abantu benshi baba bibazaho ibibazo bitari bike, dore ko uyirwaye ahabwa akato kubera ko bamwe baba badafite ubumenyi kuri iyi ndwara.

Dr. Githinji Gihati, inzobere mu buvuzi bw’indwara y’ibibari kandi akaba n’umuyobozi ku rwego rwa Afurika wa Smile Train umushinga ukorera mu Rwanda mu kuvura indwara y’ibibari, avuga ko ibibari ari indwara ifata ku munwa, aho usanga umwana avuka afite umunwa wo hejuru usa n’uwasadutse ndetse afite n’icyobo mu nkanka.

Igitera indwara y’ibibari

Dr. Githinji Gihati, yatangarije IGIHE ko hataramenyekana neza igitera indwara y’ibibari, ariko avuga ko iyo ndwara ishobora kuba yaterwa n’ibibazo biturutse ku kirere, ku mirire mibi y’umubyeyi ashobora kugira igihe atwite ndetse n’ibintu bihumanya (toxins) ; cyangwa bikaba byaturuka ku ruhererekane mu miryango n’ubwo ibi na byo bitaremezwa neza.

Dr Githinji, yongeraho ko ubushakashatsi bugikorwa kugira ngo habe hamenyekana impamvu nyayo ishobora gutera indwara y’ibibari.

Zimwe mu ngaruka z’indwara y’ibibari

Indwara y’ibibari igira ingaruka nyinshi ku buzima bw’uyirwaye. Nk’uko Dr Githinji, yabidutangarije muri izo ngaruka harimo :

1. Urupfu kuko ngo umwana umwe ku icumi (1/10) bafite indwara y’ibibari bapfa batararenza umwaka bavutse.

2. Ingaruka ya kabiri ni uguhabwa akato muri sosiyete (society).

3. Kugira ibibazo byo kuvuga, guhumeka ndetse no kumva.

4. Ikindi kandi umuntu urwaye iyi ndwara yumva adafite ubudahangarwa nk’ikiremwa muntu nk’abandi.

Mu Rwanda imibare yerekana ko abana bagera kuri 300 bavuka buri mwaka bafite iyi ndwara. Kugeza abagera ku 4000 ni bo bayirwaye mu gihe ku isi umwana umwe muri 700 avukana indwara y’ibibari. Minisiteri y’Ubuzima mu Rwanda itangaza ko kuvurwa iyi ndwara ari ubuntu.

TANGA IGITEKEREZO

ANDIKA ICYO UTEKEREZA KURI IYI NKURU

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE:
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni,
Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com
Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa, Murakoze!

IBITEKEREZO