Impamvu y’imiziro imwe n’imwe yari yihariye ku bagore bo mu Rwanda rwo hambere

Yanditswe na Nsanzabera Jean de Dieu
Kuya 23 Werurwe 2020 saa 09:39
Yasuwe :
0 0

Abantu benshi bakurikiranira hafi iby’imigenzo n’imiziro y’Abanyarwanda mu bihe byo hambere, bakunze kuvuga byinshi kubera imyemerere y’Abanyarwanda ishingiye ku miziro, bagera ku byo abagore bagomba kuziririza, bagasya bitanzitse!

Abenshi bagaragaza ko imyumvire y’Abanyarwanda bo ha mbere yakandamizaga umugore hashingiwe ku miziro bamushyiragaho.

Muri iyi nkuru, twabakusanyirije amateka y’imwe mu miziro yashyirwaga ku mugore n’impamvu yayo, ikamutoza kudakora iki cyangwa se kiriya, kugira ngo urujijo rw’iyo miziro rushire.

Nk’uko tubikesha igitabo “Umuco mu Buvanganzo’’ cyanditswe n’Umusizi Nsanzabera Jean de Dieu, inzobere ku muco, amateka n’ubuvanganzo, mu muco n’amateka y’u Rwanda hagabamo imibereho ishigiye ku miziro, imigenzo n’imihango, yose igendanye no kunoza imibereho yabo ya buri munsi.

Imiziro ni ibintu byaziraga mu muco nyarwanda cyangwa byagombaga kubahwa, gufatwa neza no gutinywa, kurinda ibyiza byagezweho ngo hatagira ikibyangiza cyangwa se ubyangiza. Kenshi na kenshi yanatozaga kwirinda ingeso mbi, kugira ibyo wubaha n’ibyo utinya, kwirinda kwandavura, kwiyandarika n’ibindi.

Imiziro ni imyemerere-hame idutoza kudakora iki cyangwa se kiriya. Za kirazira zose zigendana n’intera iyi n’iyi igihugu kigezeho, niyo mpamvu usanga za kirazira izi n’izi zaracyuye igihe, ugasanga izindi ziganje, hakavuka n’izindi nshya.

Zimwe muri za kirazira zagengaga ubuzima bw’umugore benshi bakunze kwikoma kubera kutazisobakukirwa, ni izi zikurikira:

Nta mugore wurira inzu:

Mu Rwanda rwo ha mbere cyaraziraga ko umugore yuyira inzu. Byaterwaga nuko nta makabutura cyangwa se amakariso yabagaho, byatumye bashyiraho uyu muziririzo ngo hatazagira umugore wurira inzu maze abari hasi ye bakamurunguruka bakabona ubwambure bwe bakamwubahuka. Bityo agata agaciro mu muryango kandi ari nyina w’umuntu.

Nta mugore ujya aho abagabo bicaye:

Mu Rwanda rwo hambere cyaraziraga ko umugore ataramira aho abagabo bicaye. Byaterwaga nuko kera nta bibindo (Cotex) byabagaho.

Iyo abagore bajyaga mu mihango, biberaga iyo mu mbere no mu bikari kugeza igihe imihango ishiriye, umugore akabona kujya ahabona. Niyo mpamvu hashyizweho uyu muzizirizo ku bagore, kugira ngo atazajya ajya aho abantu bateraniye ari mu mihango bityo bakamwubahuka bakanamusuzugura.

Ariko nubwo aticaraga hagati muri bo, yicaraga hafi yabo nk’uri kumwe nabo, ariko ku buryo ntawe umukenguza ngo amenye uko amerewe muri ibyo bihe.

N’iyo yabaga atari mu mihango, cyaraziraga kwicara mu bagabo kubera ko bashoboraga kumureba ikimero, bagatangira kumuzeyuka, bamukorakora uko biboneye. Yicaraga kure aho adashobora kwegerana n’abagabo. Biba intandaro yo kumurinda ahantu hose hateraniye abagabo.

Nta mugore ukama inka:

Uyu muziro ujya gusa n’uwo kurira inzu, kuko byose bisangiye impamvu. Nta myambarire yikwije abagore bagiraga mu bihe byo hambere yabafashaga guhisha ubwambure bwabo, ku buryo ubegereye cyangwa se ubari imbere atabasha kubarunguruka.

Niyo mpamvu bashyizeho umuziro wo kudakama inka kw’abagore, kugira ngo batazatera iry’abakamyi imbere y’abashumba n’abarenzamase, bakabona icyo bambariyeho.

Iyi miziro imwe n’imwe twagaragaje, yari iyo guhesha umugore agaciro no kumurinda igisuzuguriro, nta mpamvu yo kuyigaya tuyigira icyasha ko yakandamizaga abagore, nyamara bwari uburyo bwo kubarinda no kubungabunga ubusugire n’icyubahiro cyabo mu muryango nyarwanda.


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Kwamamaza