Hari ubwo abantu babifataga nk’amashyengo bagira ngo ni bimwe by’utagera ibwami abeshywa byinshi, ariko izina Umujyi wa Kigali umaze kubaka ku ruhando mpuzamahanga mu bijyanye n’isuku, rifite isoko n’inkomoko mu myaka yakurikiye ihagarikwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Mu 1997 ubwo igihugu cyari mu nzira yo gushaka ibisubizo by’ibibazo byari bicyugarije, isuku na yo yari ku ruhembe rw’ibigomba kwitabwaho kugira ngo Abanyarwanda babashe kuba ahantu hatekanye kandi hafite isuku.
Ubu bukangurambaga bwagiye buherekezwa n’ibikorwa by’Umuganda rusange ngarukakwezi, hitabwa ku micungire y’imyanda, kubungabunga ibidukikije no gukora isuku haba aho abantu batuye, aho bakorera, mu mihanda no mu busitani.
Iyi gahunda yaje guhinduka umuco w’igihugu mu mfuruka zacyo zose, wagiye ukura buri uko umwaka utashye kugeza ubwo nyuma y’umwaka umwe hatangijwe Inama y’Igihugu y’Umushyikirano mu 2003, Perezida Kagame ubwe yakomoje ku bafite ingeso yo gucira no kwihagarika aho babonye hose, arabanenga avuga ko bajya bagerwaho n’ingaruka, abantu ntibababone ngo baterere iyo babifate nk’ibisanzwe.
Mu ijambo yagejeje ku bari bitabiriye Inama y’Igihugu y’Umushyikirano yabaye ku wa 21-22 Ukuboza 2004, Perezida Kagame yabwiye abagera kuri 800 bari bitabiriye, ko badakwiye kujya bihanganira ikibi kandi ko n’uwagikoze akwiye kubiryozwa akagerwaho n’ingaruka, akanengwa cyangwa akaba yanahanwa kugira ngo bivemo isomo ryo kurushaho gukora neza.
Akomoza ku bacira bakanihagarika aho babonye, yagize ati “njya nsoma ibinyamakuru bivuga ku bantu bagenda bihagarika ku nzira, bagenda bacira hasi; kandi abo ntibabikora nijoro babikora ku manywa y’ihangu izuba riva, abandi bari aho bagenda ndetse bakareba uwo muntu bakihitira bakagenda.”
Yakomeje avuga ko bitagakwiye guherera aho ahubwo ko “wari ukwiye kumubaza uti ‘ariko ibi ni ibiki, uri uwa he wowe ukora ibintu nk’ibi?’ kubera ko iyo ari ko bibaye ntabibazwe, bihinduka umuco buri wese akajya acira aho ageze hose; ntabwo ari uko bikwiye kugenda.”
Yibukije ko umuntu adakwiye gutinya kunenga uwakoze ikibi asa n’umwiguraho ngo atamwumva nabi cyangwa akanga kumunenga kugira ngo na we ejo nibimubaho atazamunenga.
Uyu munsi ingeso yo gucira no kwihagarika aho umuntu abonye, yabaye amateka kuko leta yagiye ishyiraho ubwiherero rusange hirya no hino mu gihugu, ahahurira abantu benshi no ku mihanda mu rwego rwo kwimakaza isuku ndetse biragoye ko wabaza umunyamahanga wageze mu Rwanda by’umwihariko mu Mujyi wa Kigali, ngo mu magambo agusubiza haburemo irigira riti “Kigali is the Cleanest City in Africa”; Kigali ni wo mujyi ufite isuku kurusha indi muri Afurika.
Mu ngingo ya 107 y’Igazeti ya Leta yo ku wa 11 Ugushyingo 2016 hakomojwe ku isuku ku mihanda n’ubusitani rusange aho hemejwe ko buri muhanda wo mu Mujyi wa Kigali ugomba guhora usukuye, inkengero zawo ziteweho ubusitani kugera kuri metero esheshatu, utarunzeho ibishingwe, ufite sosiyete iwukoraho isuku buri munsi, ndetse hibukijwe ko bibujijwe guta imyanda iyo ari yo yose ku muhanda, kuhihagarika, kuhacira no gukandagira mu busitani bwo ku muhanda.
Amabwiriza y’Umujyi wa Kigali arebana n’isuku ateganya ko umuntu ufashe acira ku muhanda acibwa amande y’ibihumbi bitanu by’amafaranga y’u Rwanda, mu gihe ufashwe yituma cyangwa yihagarika ku gasozi we acibwa 10 000 Frw.



















TANGA IGITEKEREZO
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni, Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe. Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com , Murakoze!