Mu rwego rwo gutegura amatora y’abadepite azaba muri Nzeri uyu mwaka, ku butumire bwa Komisiyo y’Igihugu y’Amatora (NEC), abayobozi n’abakomiseri ba Komisiyo y’Ubumwe n’Ubwiyunge (NURC) ku wa Kabiri tariki ya 28 Gicurasi bahuye n’aba Komisiyo y’Igihugu y’amatora barebera hamwe uburyo hahuzwa imikorere n’imikoranire hagati ya Komisiyo zombi.
Nk’uko byagarutsweho n’abitabiriye iyo nama, Komisiyo y’Igihugu y’Ubumwe n’Ubwiyunge ifite intego yo kwigisha Abanyarwanda uburere mboneragihugu mu bumwe n’ubwiyunge na ho Komisiyo y’Igihugu y’amatora ikagira iyo kwigisha Abanyarwanda uburere mboneragihugu bugamije kwimakaza Demokarasi, imiyoborere myiza n’amatora.
Kuba komisiyo zombi zihuje kwigisha abanyarwanda, uretse imikoranire yari isanzwe ariko mu gihe cy’amatora Komisiyo y’Ubumwe n’Ubwiyunge ikaba yagaragaraga nk’indorerezi, basanga bakwiye kurenga urwo rwego hagashyirwaho inyigisho zihabwa Abanyarwanda, binyuze mu burere mboneragihugu.
Ni muri urwo rwego harebwe ingamba zakoreshwa kugira ngo zimwe mu mbogamizi izo komisiyo zihura na zo ziveho nk’aho Komisiyo y’Ubumwe n’Ubwiyunge ivangirwa n’ibibazo u Rwanda rwaciyemo byubakiye ku mateka, bamwe mu banyarwanda batarasobanukirwa uruhare rwabo mu miyoborere n’imitegekere y’igihugu, bituma bamwe bahinduka ibikoresho by’abashaka guca Abanyarwanda mo ibice.
Ikindi ni uko habaho kuvangirwa n’ibitekerezo by’abanyamahanga babona ko ari bo bari mu nzira nziza bonyine, hakiyongeraho itangazamakuru aho bamwe bahinduka ibikoresho. Ibyo byose byagiye bigira ingaruka ku miyoborere y’igihugu, hakaba hagomba kurwanwa intambara yo kwigisha kare uburere mboneragihugu.
Mu ngamba zafatiwe hamwe na Komisiyo zombi nk’uko byagarutsweho na Munyaneza Charles, Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Komisiyo y’Igihugu y’Amatora, harimo gukumira umwiryane ushobora gushingira ku matora akaba ariyo mpamvu hagomba gushyirwa ingufu mu mahugurwa, kuganira n’inzego z’abafatanyabikorwa ba Komisiyo zombi. Ni muri urwo rwego bamaze guhura n’imiryango itegamiye kuri Leta, Ihuriro Nyunguranabitekerezo ry’imitwe ya Politiki, abanyamadini, hatanzwe ibiganiro mu mashuri, ibigo bya Leta n’ibyigenga ndetse n’itanmgazamakuru.
Munyaneza ati “Ntitugomba kurangamira cyane inkunga zivuye hanze. Mbere nibura arenga 60% yaturukaga ku baterankunga, ariko ubu arenga 90% y’ingengo y’imari y’amatora atangwa na Guverinoma y’u Rwanda.»
Hemejwe ko hashyirwaho itsinda ryiga uburyo habaho imikorere n’imikoranire hagati ya Komisiyo y’Igihugu y’Amatora n’iy’Ubumwe n’Ubwiyunge, ubunyamabanga Nshingwabikorwa bw’izo komisiyo bukazategura ishyirwa mu bikorwa ryabwo.
Gahunda y’amatora y’abadepite (16-18 Nzeri 2013)
Amatariki y’ingenzi muri gahunda y’amatora, ibimaze gukorwa, ibirimo gukorwa n’ibizakorwa mu bihe biri imbere.
Mata-Kamena 2013: Guhugura abakozi bazayobora amatora.
Ukwakira 2012- Nzeri 2013: Amahugurwa ku matora.
Gashyantare-Nzeri 2013: Inama Nyunguranabitekerezo n’inzego zigira uruhare mu matora.
01 Gicurasi- 14 Nzeri 2013: Gutumira no kwemeza indorerezi.
29 Nyakanga – 09 Kanama 2013: Kwakira kandidatire z’abifuza kuba Abadepite.
26 Kanama-15 Nzeri 2013: Kwiyamamaza kw’imitwe ya politiki.
16 Nzeri 2013: Amatora rusange.
17 Nzeri 2013: Amatora ku myanya yagenewe abagore.
18 Nzeri 2013: Amatora ku myanya yagenewe urubyiruko n’abafite ubumuga.
Bitarenze tariki ya 20 Nzeri 2013: Gutangaza by’agateganyo ibyavuye mu matora.
Bitarenze tariki ya 25 Nzeri 2013: Gutangaza burundu ibyavuye mu matora.
TANGA IGITEKEREZO