00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Abishwe mu gitero cyagabwe kuri Charlie Hebdo bigeze kwandika bagenura ku Rwanda

Yanditswe na

NTWALI John Williams

Kuya 16 February 2015 saa 01:54
Yasuwe :

Mu kwezi gushize imwe mu nkuru zaciye igikuba ku isi hose ni iy’igitero cyagabwe ku biro by’igitangazamakuru « Charlie Hebdo » cyo mu Bufaransa , icyo gitero kigahitana bamwe mu banyamakuru bacyo biganjemo abashushanyi (Caricaturistes). Aba bashushanyi bari barigeze kwandika no gushushanya ku Rwanda mu myaka isaga 20 ishize.

Mu kwezi gushize imwe mu nkuru zaciye igikuba ku Isi hose ni iy’igitero cyagabwe ku biro by’Igitangazamakuru "Charlie Hebdo" cyo mu Bufaransa, kigahitana bamwe mu banyamakuru biganjemo abashushanyi (Caricaturistes). Aba bashushanyi bari barigeze kwandika no gushushanya ku Rwanda mu myaka isaga 20 ishize.

Inyandiko za "Charlie Hebdo" zishushanywa mu buryo butanga ubutumwa binyuze mu buse busesereza budasebanya, n’ibisa no gusebanya bikaba gutera ubuse busobetse insiguro zisobanukira usesengura. Ibi birasanzwe mu Bufaransa, kuko uretse Charlie Hebdo (n’ibindi bishushanya) habaho n’abatera ubuse mu majwi n’amashusho nka "Les Guignols" itagira n’umwe isiga idasesereje, ngo aha afite ubudahangarwa.

“U Rwanda, umukobwa uhishe wa Mittérrand”

Tugarutse ku birebana n’u Rwanda, Charlie Hebdo yagize ibyo ishushanya igenura ku mubano w’u Bufaransa n’u Rwanda mu bihe byo ha mbere, duhereye ku gihe cya Perezida François Mittérrand, wayoboye u Bufaransa mu gihe cy’imyaka 14 (Kuva ku wa 21 Gicurasi 1981 kugeza ku wa 17 Gicurasi 1995). Yari inshuti magara ya Gen Juvénal Habyarimana wari Perezida w’u Rwanda, bigatuma n’umubano w’ibihugu byombi cyane cyane hagati ya 1986 na 1993 wari mu bihe byihariye (byiza kurenza ibindi byabayeho mbere na nyuma).

Mu kudashira amakenga umubano udasanzwe hagati y’u Rwanda n’u Bufaransa muri ibyo bihe, mu muzingo wacyo wa 303 ikinyamakuru cy’inkuru zishushanyije harlie Hebdo cyasohoye inkuru-shusho cyise "U Rwanda, Umukobwa uhishwe wa Mittérrand"

"Kure iyo bigwa mu Rwanda"

Mu muzingo (Nomoro) wa 109 wacapwe mu mwaka wa1994, Charlie Hebdo yasohoye inyandiko yiswe "Kure iyo bigwa, mu Rwanda"

Mu muzingo wa 100 na wo wacapwe mu mwaka wa 1994, bakoze inkuru-shusho ijimije (kuzimiza), ifatiye ku rujijo rwaterwaga n’Abafaransa ubwabo no kutavugwa rumwe kuri "Opération Turqouise" yakozwe mu Rwanda mu zahoze ari Perefegitura Gikongoro, Cyangugu na Kibuye.

Abaparakomando b’Abafaransa mu Rwanda

Ubwo u Bufaransa bwateganyaga kohereza mu Rwanda ingabo zabwo z’abakomando bamanukira mu mitaka, Charlie Hebdo yanditse inkuru-shusho ininura, igaragaza ko bishobora kutazabagwa amahoro. Mu mvugo iziga, umushushanyi abagaragaza basandariye ku butaka. Ni mu muzingo wa 106, wasohotse mu 1994.

Mu gihe mu mu 1994, ubwo mu bitangazamakuru hirya no hino ku Isi hacicikanaga amakuru avuga ingeri ebyiri zishyamiranye mu byo bitaga ‘isubiranamo’ (inyito Jenoside yari itaremezwa), Charlie Hebdo yo yasanze hakavuzwe ingeri eshatu, ifatiye ku kuba na Loni itarahwemga gushyirwa mu majwi, mu kibazo cy’u Rwanda.

Charlie Hebdo yanditse n’ibindi byinshi ku Rwanda mu bihe binyuranye.

Wari umusogongero, nyiri amaso yerekwa bike, ibindi akirorera.

NTWALI John Williams
[email protected]
Twiiter:@intwarane


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages