Iyo mibare yakusanyijwe guhera mu mwaka ushize wa 2017 yatangajwe na Guverineri Gatabazi Jean Marie Vianney, wavuze ko hari abagabo bateye abana inda batorokeye Uganda no mu bindi bice bitandukanye by’igihugu, bakaba bagishakishwa ngo bashyikirizwe ubutabera.
Iki kibazo yanakigarutseho mu muganda udasanzwe w’urubyiruko, wabereye mu Karere ka Rulindo ku wa Gatandatu.
Uwo muganda wibanze ku bikorwa byo gusanira abasenyewe n’ibiza no guha urubyiruko ubutumwa bugamije kurufasha kwirinda ibibazo birwugarije birimo guhanga imirimo, kwirinda ibiyobyabwenge, inda zitateganijwe n’ibindi.
Gatabazi yagize ati "Guhuza urubyiruko nk’uku, turuha ubutumwa butandukanye. By’umwihariko mu Ntara y’Amajyaruguru dufite ikibazo wenda dusangiye n’igihugu muri rusange, cy’abana bafatwa bagaterwa inda bakiri bato, dufite imibare yageraga hafi ku 3600 by’abari munsi y’imyama 18 bagiye baterwa inda."
Yavuze ko mu gukurikirana ababikoze hari abafunzwe, ariko hari n’abatorotse bacyihishahisha.
Yasabye ababyeyi kudahishira abateye abo bana inda, anasaba ko hakorwa ubuvugizi umuntu ukekwaho gutera umwana inda akajya agira uruhare mu gukoresha ibizamini bya ADN, bazasanga arengana akaba yasubizwa amafaranga yatanze, cyangwa ibyo bizamini bigakorerwa ubuntu ku bantu bose.
Hari abahungira hanze y’igihugu
Mu kiganiro cyihariye yagiranye na IGIHE, Guverineri Gatabazi yavuze ko muri abo bagabo harimo abatorokeye muri Uganda n’abacyihishahisha mu bindi bice bitandukanye by’igihugu.
Yakomeje agira ati “Icyo twakoze ubu ni ugukurikirana abagiye babatera inda hari abafunzwe hari hamaze gufatwa abagera ku 154, abandi bamwe baratorotse bajya za Uganda, abandi nabo baracyihishahisha.”
Minisitiri w’Urubyiruko, Rosemary Mbabazi, yasabye urubyiruko kwirinda kurarikura ibintu biruganisha mu bishuko.
Yakomeje agira ati "Urubyiruko ndarusaba kudashukwa n’utuntu duto twica ejo hazaza kubera kurarikira ibya none aha. Tukaba tubagira inama ko bashyira imbere inyungu zabo zo kwiga."
Mu 2016, Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango (Migeprof), yatangaje ko abana b’abakobwa bari hagati y’imyaka 16-19 bagera ku 17 444 batewe inda bibagiraho ingaruka zirimo no guta ishuri.
Polisi yo yagaragaje ko muri uwo mwaka, yakiriye ibirego by’abashinjwa ibyaha byo gusambanya abana bingana na 1362 gusa. Ukurikije iyo mibare uko imeze, usanga hari abantu barenga 16082 bateye abana inda batigeze bamenyekana, bitewe n’impamvu zitandukanye zirimo kudatanga amakuru.
Igitabo cy’amategeko ahana y’u Rwanda, giteganyiriza umuntu wahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana, igifungo cya burundu.



















TANGA IGITEKEREZO