Kuva mu 2005 Madamu Jeannette Kagame yatangije gahunda yo guhemba abakobwa batsinda neza ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza, icyiciro rusange n’amashuri yisumbuye bazwi nk’Inkubito z’Icyeza, kugira ngo bibere abandi urugero.
Kayiranga Lydiane wahaye ubuhamya abakobwa i Nyagatare, yavuze ko yarangije amashuri yisumbuye mu 2009 ari nabwo yabaye Inkubito y’icyeza, arangije umwaka wa mbere muri Kaminuza ahagarika amasomo kubera kubura inguzanyo yo kwiga.
Yagaragaje ko yaje gusubira ku ishuri akarangiza kaminuza ubu akaba afite n’akazi, bityo ko nta we ukwiriye gucika intege.
Yagize ati "Aho ngeze mbikesha byinshi ariko icya mbere ni ugukorana umwete no kugira intego mu buzima. Inama ngira urubyiruko muri rusange ni ugukoresha amahirwe dufite cyane cyane abana b’abakobwa, amahirwe yo kwiga twahawe ntidukwiye kuyapfusha ubusa."
Mwubahamana Louise wahembwe mu basoje amshuri yisumbuye, yavuze ko icyo gihembo kimunejeje, ashimira Madamu Jeanette Kagame kuri gahunda yatangije yo guhemba abana b’abakobwa bitwaye neza mu masomo yabo.
Minisitiri w’Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Ingabire Paula, wari umushyitsi mukuru, yasabye abo bana kuzakomeza kuba Inkubito z’Icyeza no kurushaho kwiga bagatsinda neza no gukomeza kuba ijisho rya bagenzi babo bafatanya muri byose.
Yagize ati ’Impanuro turi guha aba bakobwa, ni ukugira ngo ntibige gusa ahubwo ko bakwiriye kwiga bakanatsinda neza, ikindi turabasaba gufatanya na bagenzi babo kuko ushaka kugera kure afatanya n’abandi."
Mu majyepfo hahembewe 70
Igikorwa cyo guhemba abakobwa bahize abandi cyanabereye mu Karere ka Gisagara, ahahembwe abakobwa 70 babaye indashyikirwa mu bizamini bya leta bisoza amashuri abanza, icyiciro rusange n’ayisumbuye muri 2018.
Umunyamabanga wa Leta muri Ministeri y’Ibikorwa remezo ushinzwe ubwikorezi, Uwihanganye Jean de Dieu, yasabye Inkubito z’Icyeza guharanira gukomeza kuba aba mbere mu byiza, birinda icyabasubiza inyuma.
Yagize ati "Ndagira ngo mube icyitegererezo kandi muharanire kugumana iryo kamba; niba baguhembye warangije amashuri abanza bazaguhembe warangije n’icyiciro rusange ndetse n’amashuri yisumbuye."
Uwo munsi waranzwe n’ibirori byo kwishima abahawe ibihembo bagaragaza ko bazakomeza guharanira kuba aba mbere.
Dushimiyimana Dorothée ati "Nahembwe kuko natsinze neza mu mashuri abanza, ubu ndishimye cyane kandi ngiye gukora cyane nshyizeho umwete kugira ngo n’ibihembo by’ubutaha nzabitware. Intego mfite ndifuza kuzaba pasiteri.”
Bamwe mu banyeshuri biga mu Rwunge rw’Amashuri rwitiriwe Mutagatifu Bernadette i Save ahabereye icyo gikorwa, bavuze ko batewe ishyaka no kuba bakuru babo bahembwe.
Nyiranshimiyimana Yvonne yagize ati "Niga mu mwaka wa kane amateka ubukungu n’ubuvanganzo; icyo nigiye kuri aba bahembwe ni ukwitinyuka no gukorana umurava kugira ngo nzagire aho nigeza ndetse nzaboneke mu bazahembwa ubutaha.”
Muri icyo gikorwa hanagarutswe ku mbogamizi zikizitira abakobwa zigatuma batiga neza, inzego zitandukanye zisabwa kongera ingufu mu kuzikuraho. Muri zo harimo inda zitateguwe ziterwa abangavu, ababyeyi babuza abana kwiga bakabima n’ibikoresho, abana bajya mu biyobyabwenge bigatuma bava mu ishuri n’izindi.
Abiga mu mashuri abanza n’icyiciro rusange bahembwe ibikoresho by’ishuri, bakanahabwa amafaranga 20,000 FRW yo gutangira umuco wo kwizigamira. Abasoje amashuri yisumbuye bahembwe mudasobwa n’amahugurwa y’ikoranabuhanga y’ibyumweru bitatu.
Mu mashuri abanza hahembwa umwana umwe muri buri murenge, akaba ari mu cyiciro cya mbere mu manota aba yatsindiyeho kandi afite impuzandengo y’amanota atarenze 15. Mu cyiciro rusange hahembwa umukobwa umwe muri buri karere, akaba agomba kuba yaratsindiye ku manota atari munsi ya 20.
Mu basoza ayisumbuye hahembwa abakobwa batanu, ni ukuvuga umwe muri buri ntara n’Umujyi wa Kigali ariko hakitabwa ku mashami bize.
Kuva mu 2005, Imbuto Foundation imaze guhemba abakobwa 4,852 utabariyemo abahembwe muri uyu mwaka.
Amafoto y’iki gikorwa mu Karere ka Nyagatare
Amafoto y’iki gikorwa mu Karere ka Gisagara


















TANGA IGITEKEREZO