00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Iyo umwana adafashwe neza, igihugu cyose kiba gifashwe nabi -Dr Habumuremyi

Yanditswe na

Rene Anthere Rwanyange

Kuya 29 September 2013 saa 11:05
Yasuwe :

Mu gikorwa cyo gutangiza ubukangurambaga bugamije kongerera ubumenyi ababyeyi ibijyanye n’imyifatire yabo ku mibereho n’imikurire y’umwana mu minsi 1000, kuva umugore akimara gusama kugeza umwana afite imyaka ibiri y’amavuko, Minisitiri w’intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi, yasabye ubufatanye hagati y’umugabo n’umugore mu kurera no kwita ku mikurire y’umwana.
Ku wa 28 Nzeri 2013, Minisitiri w’intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi, yifatanyije n’abaturage bo mu murenge wa Ruli, Akarere ka (…)

Mu gikorwa cyo gutangiza ubukangurambaga bugamije kongerera ubumenyi ababyeyi ibijyanye n’imyifatire yabo ku mibereho n’imikurire y’umwana mu minsi 1000, kuva umugore akimara gusama kugeza umwana afite imyaka ibiri y’amavuko, Minisitiri w’intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi, yasabye ubufatanye hagati y’umugabo n’umugore mu kurera no kwita ku mikurire y’umwana.

Ku wa 28 Nzeri 2013, Minisitiri w’intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi, yifatanyije n’abaturage bo mu murenge wa Ruli, Akarere ka Gakenke, mu gikorwa cyo gutangiza gahunda yiswe "Iminsi 1000 ya mbere, ishingiro ry’ubuzima bwiza mu Rwanda".

Minisitiri w’Intebe yasabye abaturage kugira ubufatanye cyane cyane hagati y’abagabo n’abagore mu kurera no kwita ku mikurire y’umwana, kwitabira gahunda z’umugoroba w’ababyeyi n’igikoni cy’umudugudu, kwirinda itabi n’inzoga ku bagore batwite, kwipimisha kwa muganga igihe umugore atwite no kuringaniza imbyaro.

Minisitiri w’intebe yabwiye abaturage ko imikurire myiza y’umwana ihera umugore akimara gutwita, kandi ko iyo umwana akuze nabi igihugu kiba gihombye. Ati "Iyo umwana adafashwe neza, umuryango uba uhombye, kandi n’igihugu cyose kiba gifashwe nabi."

Icyo yagarutseho muri ako gace yasuye ni uko mu miryango itanu yashoboye kugerera mu ngo yasanze umwe gusa ari wo ufite akarima k’igikoni. Abasaba kwitabira iyo gahunda kuko ifasha cyane mu guha abana ndetse n’umuryango indyo yuzuye, kandi kugira akarima k’igikoni bakabigira umuhigo.

Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’ubuzima, Dr Anitha Asiimwe, atangaza ko ubukangurambaga bwatangijwe bugamije kongerera ubumenyi ababyeyi, ku bijyanye n’imyitwarire yabo mu minsi 1000 ya mbere y’umwana, kandi abajyanama b’ubuzima bakabigiramo uruhare. Agira ati "Abajyanama b’ubuzima bafite inshingano yo gukurikirana abana n’babyeyi mu minsi 1000 y’umwana. Ni ukuvuga, kuva umubyeyi akimara gusama, kugeza umwana afite imyaka ibiri. Iyi gahunda izahoraho, kuko indwara nyinshi zikomoka ku mibereho mibi umwana yagize akiri muto."

Noala Skinner, Uhagarariye UNICEF Rwanda, yavuze ko iyi gahunda y’ubukangurambaga bw’iminsi 1000 igamije kurwanya imirire mibi, no kugabanya impfu z’abana. Ati "Kwita ku mwana mu minsi ya mbere, bituma akura neza haba mu bwenge no mu gihagararo." Yakomeje asaba ababyeyi konsa umwana nibura amezi atandatu ya mbere, igihe atangiye kurya bakamuha indyo yuzuye.

Abaturage babivugaho iki?

Izabiriza Devotha ufute imyaka 33 y’amavuko, utuye mu mudugudu wa Mugambazi, Umurenge wa Ruli, mu kiganiro na IGIHE, yatubwiye ko gahunda y’iminsi 1000 abajyanama b’ubuzima bayibakanguriye. Ati "Ngomba gukurikirana umwana kuva mutwite kugeza afite imyaka ibiri, kugira ngo umubiri we ushobore guhangana n’indwara."

Izabiriza Devotha ufute imyaka 33 y'amavuko, utuye mu mudugudu wa Mugambazi, Umurenge wa Ruli

Mbyariyehe Anthere, utuye mu mudugudu wa Gatwa, Akagari ka Gikingo, Umurenge wa Ruli, afite abana umunani, umukuru afite imyaka 24. Mu kiganiro na IGIHE yagize ati "Abana banjye bose bariho kandi bameze neza. Nafatanyije n’umugore wanjye kubarera. Kurera abana bisaba ubufatanye bw’ababyeyi bombi."

Mbyariyehe Anthere, utuye mu mudugudu wa Gatwa, Akagari ka Gikingo, Umurenge wa Ruli, afite abana umunani

Mukagatare Dancille, ufite imyaka 56 y’amavuko, utuye i Gatagara mu murenge wa Ruli, yatubwiye ko afite abana barindwi. Mu kiganiro na IGIHE, yatubwiye ko kurera abana bitoroshye ariko hari ibyo bafite hafi bibafasha, nko kubagaburira ibiryo birimo imboga, kubaha imbuto, igikoma n’ibindi. Ati "Umwana akenera ibiryo byoroshye kandi binyuranye. Kera iyo umwana yabaga afite imirire mibi agaragaraho bwaki, bavugaga ko ari amarozi. Ibyo byateraga amakimbirane n’urwikekwe hagati y’imiryango."

Akarere ka Gakenke mu myaka ishize karanzwemo ikibazo cy’imirire mibi, kuko umwaka ushize abana bari munsi y’imyaka itanu bagera ku 4739. Uyu mwaka hasigaye abagera ku 161 bangana na 0.4%, bagifite ikibazo cy’imirire mibi, nk’uko byagarutsweho n’umuyobozi w’ako karere, Nzamwita Deogratias.

Iyi gahunda y’icyumweru cy’ubukangurambaga ku minsi 1000 ya mbere y’umwaka, kuba ishingiro ry’ubuzima bwiza mu Rwanda, cyabimburiwe n’uko Minisitiri w’intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi, yashyize ibuye ry’ifatizo ahagomba kubakwa igikoni cy’umudugudu, kizajya cyigirwaho uko bategura indyo yuzuye. Aho ni mu mudugudu wa Cyoganyoni, Akagari ka Busoro, Umurenge wa Ruli, Akarere ka Gakenke.

Minisitiri w'Intebe Dr Pierre Damien Habumuremyi ashyira ibuye ry'ifatizo ahazubakwa igikoni cy'umudugudu
I Ruli, abaturage baje kwakira Minisitiri w'intebe ari benshi

[email protected]


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages