Perezida wa Banki nyafurika itsura amajyambere (AfDB), Dr Donald Kaberuka, yahawe igihembo cyo kuba Umunyafurika w’umwaka wa 2013, abikesha kuba yaraharaniye guteza imbere ibikorwaremezo ku mugabane wa Afurika.
Iki gihembo yagihawe hagati muri iki cyumweru mu nama y’abashoramari b’abanyafurika yahuriranye n’ibirori byo gutanga ibihembo yaberaga i Cape Town muri Afurika y’Epfo, nk’uko tubikesha urubuga rwa Banki nyafurika itsura amajyambere.
Iki gihembo Kaberuka agikesha kuba yaragaraweho umwete uhambaye wo guhanga udushya mu ishoramari rishingiye ku bikorwaremezo ku mugabane wa Afurika.
Iyi banki ikaba yarashimwe kuba mu bwikorezi yarafashije mu mushinga wo kubaka ikiraro cya Henri Konan Bédié Toll Bridge kiri Abidjan muri Cote d’Ivoire.
Umuyobozi wa Banki nyafurika itsura amajyambere mu gice cya Afurika y’amajyepfo, Ebrima Faal, akaba ari we wakiriye iki gihembo mu mwanya wa Kaberuka.
Mu gice cya Afurika y’Uburasirazuba ho iyi banki yateye ibikorwa bitandukanye inkunga harimo iyubakwa ry’umuhanda wa Kilometero157,5 uhuza Arusha na Holili muri Tanzania, ndetse n’uwa Taveta kugera Voi muri Kenya.
Iyi mishinga igendereye guteza imbere ibikorwaremezo by’ubwikorezi muri aka karere mu rwego rwo gushyigikira ubukungu na gahunda z’imibereho myiza, kimwe no guteza imbere ubukerarugendo hashyigikirwa ubutwererane, hagabanywa ikiguzi cyo gukora ubucuruzi hashyigikirwa ubucuruzi bwambukiranya imipaka.
ubwo Kaberuka yari yitabiriye inama yavugaga ku bikorwaremezo muri Afurika yabereye i London kuwa 30 Mata 2013, Kaberuka yavuze ko ingorane zigaragara ibikorwaremezo bihura nazo, ari ukutabasha gukora imishinga y’ibikorwaremezo yajyanwa muri za banki.
Aha Kaberuka akaba yarashyize itandukaniro hagati y’imishinga yabasha guterwa inkunga na za guverinoma gusa; aho hari iba iganisha mu bikorwa bijyaniranye no kwifuza kwa bimwe mu bikorwa runaka bizwi nko gufasha mu bwikorezi bw’ibicuruzwa kuva aho bikorerwa kugera ku cyambu; ibikorwa bisaba ubufatanye bwa Leta n’abikorera ndetse n’imishinga ikurura abashoramari bigenga.
Ibigwi bya Kaberuka
Dr Donald Kaberuka w’imyaka 60 kuri ubu, yaragizwe Perezida wa Banki nyafurika itsura amajyambere, nyuma yo kuba yari Minisitiri w’Imari n’igenamigambi mu Rwanda hagati ya 1997 na 2005.
Yatorewe kuyobora iyi banki bwa mbere mu 2005, aza kongera gutorerwa manda yindi y’imyaka itanu ari yo arimo ubu ngubu, muri Gicurasi 2010. Ni Perezida wa Karindwi mu bayoboye iyi banki kuva yashingwa mu mwaka wa 1963.
Mu gihe yayoboraga Minisiteri y’imari n’igenamigambi mu Rwanda, yagejeje igihugu kuri byinshi birimo impinduka yaharaniye. Yashyizeho anashyira mu bikorwa zimwe muri gahunda z’ubukungu zitandukanye, ndetse anashyiraho uburyo bushya bwo gukoreshamo ifaranga, aharanira ukwigenga kwa banki nkuru y’igihugu.
Izi mpinduka zitandukanye zagiye zishyirwaho na Kaberuka, zikaba zaratumye u Rwanda rwari mu bihe bigoranye byo kwiyubaka icyo gihe kubera ingaruka za Jenoside yakorewe Abatutsi, ruzamuka cyane ku rwego mpuzamahanga kubera kwiyongera k’ubukungu, byaje gutuma u Rwanda runakurirwaho umwenda ruva mu bihugu bikennye binafite imyenda myinshi mu kwa kane mu 2005.



















TANGA IGITEKEREZO