Bamwe mu rubyiruko batuye mu Kagari ka Mbugangari mu Murenge wa Gisenyi mu Karere ka Rubavu, bavuga ko banywa ibiyobyabwenge kubera ko babuze akazi, bikaviramo bamwe mu bangavu batwara inda imburagihe, bikabicira ejo hazaza.
“Twabuze akazi ni yo mpamvu tunywa ibiyobwenge”
Abasore n’inkumi baganiriye na IGIHE, bavuga ko ubushomeri ari bwo butuma bishora mu biyobyabwenge ngo kuko batabinyoye batabona ibitotsi.
Umwe yagize ati “Ubu se waba ufite icyo ukora ukanywa urumogi, njyewe kubera ko nta kazi mfite iyo ntanyoye ‘ikimogi’ nta bitotsi mbona, maze imyaka irenga 10 mbayeho muri ubu buzima. Nimbona akazi nzareka ibiyobyabwenge. Ibiyobyabwenge byaranyokamye.”
Undi ati “Umutipe (type) w’inshuti yanjye ni we wanyigishije kurunywa. Urumogi inaha ni imari ikomeye, abarucuruza rubabeshejeho, cyane cyane abatinyuka bakajya kurukura i Goma.”
“Ibiyobyabwenge birimo kwangiza urubyiruko”
Tariki ya 26 Werurwe 2015 ubwo mu Kagari ka Mbugangari haberaga igikorwa cyo gukangurira abangavu kwirinda gutwita bakiri abana, Mugisha Honore, umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Gisenyi, yavuze ko ibiyobyabwenge biri mu bintu biri kwangiza urubyiruko rwo muri aka gace, ndetse ngo n’inda z’imburagihe mu bangavu akenshi hari igihe zituruka mu kunywa ibiyobyabwenge.
Yagize ati “Muribuka hano mu Kagari ka Mbugangari ababyeyi bombi bafashwe bacuruza urumogi, barafungwa bajyanwa Nyakiriba. Abana basigara mu rugo na bo bacuruza ibiyobyabwenge. Bubatse indaki bashyiramo imbwa, umuntu wese wazaga aje gushaka abanywi b’urumogi barekuraga za mbwa zikajya kubarya, abana na bo twasanze banywa urumogi.”
“Banywa urumogi barangiza bagakora imibonano mpuzabitsina”
Mugisha yakomeje avuga ko muri aka gace kegereye umupaka w’u Rwanda na Repuburika iharanira Demukarasi ya Congo, urubyiruko ndetse rwishora mu biyobyabwenge.
Ati “…Hariya inyuma y’Umubano wa kabiri bahanywera urumogi kandi bamwe muri mwe murimo… abakobwa b’abangavu bakajyana n’abasore bakanywa urumogi, barangiza bagakora imibonano mpuzabitsina bagakuramo na za nda zimburagihe.”
Yongeyeho ati “Ibyo mukwiriye kubirwanya kuko umwana wagiye mu biyobyabwenge, wagiye mu gukora imibonano mpuzabitsina ntacyo ashobora kwigezaho.”
Yakomeje avuga ko hari bamwe mu babyeyi bateshuka ku nshingano zabo zo kurera, aho usanga bibereye mu mirimo ishakisha imibereho, ariko bakibagirwa uburere bw’abana babo.
Akarere ka Rubavu niko kaza ku isonga mu kunyuzwamo ibiyobyabwenge byinjira mu Rwanda, ibyo bikaba bitasigana cyane no kuba urubyiruko rwa ho rwabinywa.



















TANGA IGITEKEREZO