Uwitonze Sonia Rolland umunyamideli akaba n’umukinnyi w’amafilime wabaye Nyampinga w’u Bufaransa mu mwaka w’2000,yeruriye ba gashakabuke bakomeje kuvunira ibiti mu matwi , bakarenza ingohe intambwe u Rwanda rwateye no kunnyega iterambere rumaze kugeraho mu myaka 20 ishize ruvuye mu icuraburindi rya Jenoside yakorewe Abatutsi.
Mu gihe Sonia Rolland ageze ku musozo umushinga wo gutunganya filime « Rwanda: du chaos au miracle » igaragaza ishusho nyayo y’u Rwanda kuva mu gihe cya Jenoside kugeza mu bihe Abanyarwanda batangiye kwiyubakamo icyizere cy’ejo hazaza, yasobanuye ko izafasha mu kumvisha amahanga adashaka kwemera nkana ibyiza u Rwanda rwigejejeho.
Iyi filime-mpamo, Sonia Rolland yayise Rwanda: Du Chaos au miracle, imara iminota 52. Yakozwe ku nkunga ya shene ya televiziyo FranceÔ ari nayo izayerekana bwa mbere , ikaba yarayobowe na Sonia Rolland ubwe ari na we wagiye uganira na bamwe mu bayobozi b’u Rwanda bazayigaragaramo.
Yakorogoshoye abavuniye ibiti mu matwi….
Miss Sonia Rolland udatinya kwereka amahanga ko atewe ishema no kuba Umunyarwandakazi, aganira na Afrique Inside yabajijwe impamvu yahisemo gukora iyi filime, asobanura ko ari umuyoboro mwiza uzafasha u Rwanda kwemeza amahanga akomeje gupfobya no gutoba amateka y’iki gihugu.
Ati “Mpora mbibwira abanyamakuru, hari abadashaka kumva ukuri kuri iki gihugu n’ibyo cyagezeho. Ni ngombwa kuvuga kuri Jenoside no kwereka amahanga ibyo iki gihugu cyanyuzemo. Ikibazo gikomeye ni uko hari abadashaka kwemera. Iki gihugu cyabaye mu icuraburindi ku bw’abantu bari bafite imyumvire imeze gutya. Ibyo ndi umugabo wo kubihamya”
By’umwihariko Sonia Rolland yavuze ko ba gashakabuhake bagihakana Jenoside n’abakwirakwiza ibihuha ku Rwanda badakwiye guca intege umuhate Abanyarwanda bafite mu kwikemurira ibibazo batera umugongo inkunga z’amahanga.
Yanaratiye amahanga annyega iterambere ry’u Rwanda ibyiza iki gihugu kimaze kugeraho haba mu bukungu, kwishakamo ibisubizo, guha agaciro umuturage no kumuremamo icyizere cy’ejo hazaza.
Ati “Njyayo inshuro ebyiri mu mwaka kubera umuryango nashinze witwa ‘Maïsha Africa’, igitangaje ni uko iyo ngarutse(asubiye mu Bufaransa) nta muntu ubimbaza ahubwo bagahora batuvuga ibibi gusa. Mu myaka 20 iki gihugu cyariyubatse bikomeye”
Uyu Nyampinga w’u Bufaransa umwaka w’2000 yavuze ko hari byinshi amahanga akwiriye kwigira ku Rwanda mu iterambere, guca akarengane no kurwanya ruswa dore ko iki gihugu kiza mu bya mbere muri Afurika biyirwanyiriza kure.
Sonia Rolland kandi yatunze agatoki ibihugu bikomeye bishaka gutegeka no kwereka uduhugu duto uko dukwiye kuyobora abaturage.
Yanenze Filime ya BBC itoneka u Rwanda
Mwene Jacques Rolland kandi yateye ingabo mu bitugu Abanyarwanda n’inshuti za bo bamaganiye kure filime ya BBC yuzuyemo ibinyoma biharabika u Rwanda n’ubuyobozi bwarwo.
Nubwo hari abahuma amaso abashaka kwibonera ibyiza u Rwanda rwagezeho, babibazwa aho kwemera bakarushaho guhekenyera amenyo u Rwanda, Sonia Rolland yavuze ko filime BBC iherutse gusohora yitwa “Rwanda’s Untold Story” ari ikimenyetso cy’abannyega bakarenza utwatsi ibyo iki gihugu cyigejejeho.
Ati “U Rwanda ni igihugu cyivanye mu bibazo ku bw’amategeko n’ubuyobozi bubereye Abanyarwanda gifite. Ayo mategeko gifite ni agifasha kurushaho kwiyubaka kuko kimaze imyaka 20 kivutse bundi bushya. Babyanga babyemera u Rwanda rwishatsemo ibisubizo. Igitangaje ni uko hari abatemera ko rwiyubatse. Nka filime ya BBC mwabonye ibyo igaragaza”
Uyu Mufaransa ufite inkomoko mu Rwanda yemeza ko iyi filime itoneka u Rwanda no kurushaho kurwangisha abatarwifuriza ineza nyamara hari ibimenyetso simusiga bigaragaza iterambere rwigejejeho nubwo hari abakomeje kurushomba ibikwasi.
Yashimye u Rwanda rwateye umugongo inkunga z’intica ntikize
Uwitonze Sonia Rolland kandi yakomoje ku bihugu by’ibihanganye byiyumvisha ko ibihugu byose bikiri mu nzira y’amajyambere bikwiye kugendera ku mategeko yabyo ku bw’inkunga z’intica ntikize bibigenera.
Yavuze ko u Rwanda ari kimwe mu bihugu byafashe iya mbere mu gutera umugongo inkunga z’amahanga aho zavuye kuri 90% zikagera kuri 40%. Ibisubizo by’ibibazo Abanyarwanda bahura na byo biva mu ngufu bishatsemo.
Kuba u Rwanda rwarihagazeho rugahitamo kwikemurira ibibazo, ngo ni intambwe nziza izarufasha kwigiza ku ruhande abashaka kurugira igikoresho barutegeka kugoreka amateka no kwemera ibyo rushinjwa muri raporo z’impimbano zirwandikwaho .
Kuba ururimi rw’Igifaransa rwaravanywe ku ntebe rukimukira Icyongereza, ngo asanga bitakabaye ikibazo nk’uko benshi babifata ahubwo ngo ni uburyo ubuyobozi bw’u Rwanda bwashyizeho kugira ngo rurusheho kugera ku iterambere rirambye no koroshya ubuhahirane hagati y’abanyagihugu n’abanyamahanga.
Nubwo Igifaransa cyagabanyirijwe ingufu mu Rwanda, Sonia Rolland asanga ntacyo byahungabanyije ku bukungu bw’igihugu ahubwo ngo byarushijeho gushyira iki gihugu mu bya mbere bikize muri Afurika y’Uburasirazuba.
Miss Sonia Rolland ni we washinze umuryango Maisha Africa, ufasha abana b’impfubyi za Jenoside batishoboye, ubaha amafaranga y’ishuri, ibikoresho byo mu rugo, wubakira abadafite amazu batahamo, wubaka ibigo by’amashuri, ibitaro n’ibikorwa bigamije kuzamura umwana w’umunyarwanda.


















TANGA IGITEKEREZO