Mu gihe hashize iminsi hari intambara ihuje M23 na FARDC, izi ngabo za Leta zaje kwigira inama yo kwifatanya n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro, nubwo byanze bikaba iby’ubusa.
Raporo igaragaza ko iyi mitwe yo muri Kivu y’Amajyaruguru yaje kwihuriza hamwe, irema ihuriro yise Alliance des résistants de la patrie (ARP).
Ku ikubitiro, iryo huriro ryaje kuyoborwa na "General" Janvier Buingo Karahiri uyobora umutwe wa APCLS, naho Guidon Shimirayi Mwisa uyobora umutwe wa NDC-R ashingwa ibikoresho, afatanyije na "General" Dominique Ndaruhutse alias Domi, uyobora umutwe wa CMC/FDP.
Muri iyo mitwe yishyize hamwe irimo na Mai-Mai Kifuafua, ikorera mu bice bya Walikale na Masisi.
Muri Rutshuru, iyo mitwe yarimo Mouvement patriotique d’autodéfense (MPA), Collectif des mouvements pour le changement/Forces armées du peuple congolais (CMC/FAPC), NDC-R/Bwira iyoborwa n’uwitwa Mapenzi), hakabamo na FDLR, ifatwa nk’umutwe ukomeye muri iri huriro.
Itsinda ry’impuguke rivuga ko ryahawe amakuru ko iryo huriro ryagize uruhare mu bitero kuri M23 mu bice bya Kitshanga na Rubaya, muri Mutarama na Gashyantare 2023.
Abasirikare bakuru ba FARDC mu guhuza iyi mitwe
Amakuru yatanzwe agaragaza ko abajenerali babiri ba FARDC, General Janvier Mayanga na Gen Hassan Mugabo-Baguma, boherejwe muri Kivu y’Amajyaruguru guhuza ibyo bikorwa, no gushishikariza imitwe yitwaje intwaro gushyigikira FARDC.
Ni imikoranire ngo yahawe umugisha n’abasirikare ku rwego rw’igihugu, by’umwihariko Umuyobozi ushinzwe ibikorwa bya gisirikare mu biro bya Perezida Tshisekedi, General Franck Ntumba, ndetse n’Umugaba Mukuru w’Ingabo, General Christian Tshiwewe Songesha.
Mu mpera z’Ukuboza 2022 na Mutarama 2023, General Chico Tshitambwe wari uwa kabiri mu buyobozi bukuru ushinzwe kurwanya M23, yatumije nibura inama eshatu hagati y’abayobozi bakuru muri FARDC n’abayobozi b’imitwe yitwaje intwaro, yabereye i Goma, ngo hanzurwe kuri ubu bufatanye.
Raporo ikomeza iti "Mu nama yo muri Mutarama, yanitabiriwe n’abayobozi ba FDLR-Forces combattantes abacunguzi (FOCA), buri muyobozi w’umutwe witwaje intwaro yahawe $5,000 ndetse bizezwa ko bazahabwa intwaro zikwiriye."
Muri icyo gihe ngo abo bayobozi b’imitwe yitwaje intwaro banahuye n’abajenerali barimo Mayanga na Mugabo, ngo bemeranye ku bikoresho n’inkunga y’amafaranga bakeneye byo gufasha ARP.
Hatangwa urugero rw’uko inama mpuzabikorwa yabereye muri Hotel Nyarusumba muri Kitshanga, ku wa 10 na 11 Ukuboza 2022.
Muri icyo gihe ngo Colonel Salomon Tokolonga wa FARDC yari umuhuza hagati y’ubuyobozi bw’Ingabo ndetse n’imitwe yitwaje intwaro.
Yakomeje iti "Yabaye umuhuzabikorwa w’ibikorwa byinshi ndetse n’ikwirakwizwa ry’intwaro."
Ibyo bishimangirwa n’amafoto hamwe n’amashusho yaje kujya hanze, agaragaza Guidon uyobora NDC-R na Deo Bafosse Mparanyi uyobora NDC-R muri Kitshanga, bari kumwe na Colonel Tokolonga mu Ukuboza 2022.
Amakuru yaje kwemeza ko ku mabwiriza ya ba Jenerali Mayanga na Mugabo, FARDC yahaye impuzankano, intwaro, ibisasu, moteri zitanga ingufu z’amashanyarazi, ibikomoka kuri peteroli, ibiribwa n’amafaranga.
Icyo gihe ngo FARDC yanatanze agatambaro gatukura bambara ku kuboko, kugira ngo ijye ibasha kumenya umutwe w’inshuti barimo gufatanya, cyagwa umutwe ukorana n’umwanzi.
Ubwo impuguke za Loni zegeraga iri huriro ARP, bamwe bavuze ko abayobozi b’imitwe yitwaje intwaro bemeye uku kwishyira hamwe, hatanzwe ibintu bigomba kubahirizwa.
Urugero, Guidon uyobora NDC-R ngo yasabye ko impapuro yashyiriweho na Guverinoma ya Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo zisaba ko atabwa muri yombi, zikurwaho.
Raporo ikomeza iti "FDLR-FOCA yasabye irekurwa ry’abarwanyi bayo bafunzwe na Guverinoma na APCLS isaba kwinjira muri FARDC nk’umutwe udasanzwe."
Aba barwanyi bose batangiye gukorana n’ihuriro rimwe, rihanganye na M23.
Icyakora, ngo iyi mitwe yitwaje intwaro yaje kumirwa kubera intege nke mu guhuza ibikorwa ku rwego rwa FARDC, abasirikare bayo bagahita bayabangira ingata igihe basakiranye na M23.
Ni ibibazo byanagaragajwe n’ibikoresho by’intambara bidahagije, ihindagurwa rya hato na hato ry’abayobozi muri FARDC, ibyo ngo bigaca intege abarwanyi barimo gukorana ku rugamba.
Ku wa 3 Werurwe 2023, Inama y’abaminisitiri ya RDC yemeje umushiga w’itegeko rishyiraho umutwe w’inkeragutabara, abasesenguzi bahamya ko ugamije gushora aba barwanyi ku rugamba mu isura y’Ingabo za RDC.
Leta icyo gihe yarabihakanye, ariko impuguke z’Umuryango w’Abibumbye zemeza ko mu nama yaje kubera i Goma ku wa 13 Mata 2023, ikayoborwa na Guverineri wa Gisirikare wa Kivu y’Amajyaruguru, General Constant Ndima, yemerejwemo kohereza ku rugamba abarwanyi hafi 6000 barimo abasirikare n’abahoze mu gisirikare, bishyurwa kandi bahabwa ibikoresho na FARDC.
Ni ibintu itsinda ry’impuguke rivuga ko rifitiye impungenge, kuko "guhuriza mu nkeragutabara imitwe yitwaje intwaro bizabangamira ibiganiro bya Nairobi na gahunda yo kwambura intwaro no gusubiza mu buzima busanzwe imitwe yitwaje intwaro."
Imikoranire yeruye ya FARDC na FDLR
Raporo yerekana ko FDLR ubu iyobowe na "Lieutenant General" Gaston Iyamuremye mu gihe uruhande rwa gisirikare rwo ruyobowe na "General" Pacifique Ntawunguka alias Omega Israel, yakomeje kwidegembya muri Kivu y’Amajyaruguru.
Icyakora, ngo mu gihe cy’ibitero bya M23 ku birindiro bya FDLR-FOCA mu Ukuboza 2022, umuvugizi we uzwi nka Fontaine, yarishwe.
Kuva ubwo ngo inshingano z’ubuvugizi zahise zifatwa na Niyiturinda Placide alias Cure Ngoma, maze uyu mutwe ukomereza ibikorwa mu birindiro byawo mu mashyamba ya za Rutshuru na Nyiragongo.
Mu bikorwa by’uyu mutwe, ngo uretse gushakira abarwanyi indi mitwe ndetse no kubatoza, FDLR-FOCA yanashatse abarwanyi bashya mu mutwe wayo udasanzwe, uzwi nka Commando de recherche et d’action en profondeur, CRAP, uyoborwa na "Colonel" Ruvugayimikore Ruhinda.
Ni abarwanyi ngo yakomeje gushakira muri teritwari za Rutshuru na Masisi.
Nyuma yo gutozwa na ba "Colonel" Taffi na Makoma, abarwanyi batoranyijwe ngo bohererejwe "General" Omega muri Kibirizi muri Rutshuru, na we abakwirakwiza mu mitwe itandukanye irimo na CRAP.
Mu ntangiro za Gashyantare 2023, abarwanyi hagati ya 150 na 170 ngo binjiye muri uwo mutwe.
Uwo mutwe ngo ufite abarwanyi hagati ya 300 na 500, yarwanye ku birindiro bya FDLR-FOCA muri Bwisa, Buhara, Kazahoro, Mozambique, Paris, Suncity na teritwari za Rutshuru na Nyiragongo, ubwo M23 yatangizaga ibitero mu Ugushyingo 2022 na Gashyantare 2023.
Raporo ikomeza iti "Itsinda ry’impuguke ryasanze ko FDLR yavuye mu birindiro byinshi, abaturage bakomeza kugabwaho ibitero."
Muri ibyo byose, ngo FDLR-FOCA yakomeje gukorana bya hafi na FARDC n’indi mitwe.
Yakomeje iti "Colonel Ruhinda yitabiriye inama nyinshi zacurirwagamo imigambi hamwe na FARDC muri Kitshanga ku wa 10 na 11 Ukuboza 2022 ndetse no ku wa 10 Mutarama 2023, iza no guhabwa na FARDC intwaro n’ibisasu."
"Muri icyo gihe kandi, abatanze amakuru batandukanye bavuze ko "General" Omega yagiranye inama nyinshi n’abayobozi ba FARDC i Goma, baganira ku bufatanye."
Raporo ikomeza iti "Amakuru ava muri FDLR-FOCA yemeza ko bafatanyije na FARDC n’indi mitwe yitwaje intwaro mu kurwana ku birindiro byabo ndetse n’imiryango yabo ku bitero bya M23. Urugero, barwanye bafatanyije na CMC/FDP muri Tongo, Kibirizi na Kikuku, banafatanya na APCLS muri Birambizo, Rusekera, Shonyi, Kitshanga na Rubaya."



















TANGA IGITEKEREZO
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni, Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe. Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com , Murakoze!