00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Imipaka yashyizweho n’abazungu ni yo ntandaro y’amakimbirane agaragara muri Afurika

Yanditswe na

Emmanuel Kwizera

Kuya 7 November 2012 saa 09:59
Yasuwe :

Mu nama nyunguranabitekerezo yateguwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Imiyoborere -RGB, impuguke zayitabiriye zagaragaje ko ishyirwaho ry’imipaka y’ibihugu bya Afurika ari yo ntandaro y’intambara n’ibindi bibazo bihora muri Afurika.
Harigwa ku isano iri hagati y’imiyoborere n’umutekano muri Afurika, impuguke n’abashakashatsi baturutse mu bihugu bitandukanye bibanda ku cyazana amahoro n’umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari.
RGB ivuga ko hagati y’imiyoborere n’umutekano hari isano ikomeye, (…)

Mu nama nyunguranabitekerezo yateguwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Imiyoborere -RGB, impuguke zayitabiriye zagaragaje ko ishyirwaho ry’imipaka y’ibihugu bya Afurika ari yo ntandaro y’intambara n’ibindi bibazo bihora muri Afurika.

Harigwa ku isano iri hagati y’imiyoborere n’umutekano muri Afurika, impuguke n’abashakashatsi baturutse mu bihugu bitandukanye bibanda ku cyazana amahoro n’umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari.

RGB ivuga ko hagati y’imiyoborere n’umutekano hari isano ikomeye, kandi ko ibiba mu gihugu runaka bifite aho bihurira n’iby’ibihugu bigikikije

Dr Charles Mulinda, umwarimu mu bya Politiki muri Kaminuza Nkuru y’u Rwanda, yavuze ko kuba imipaka y’ibihugu bya Afurika cyangwa yo mu karere yarashyizweho n’Abakoloni ari intandaro y’umutekano muke.

Mulinda, ati “Mu nama y’i Berlin mu 1884-1885, Ibihugu by’u Burayi na Amerika byarahuye bishyiraho imipaka ya Afurika bikurikije inyungu zabyo z’ubukungu. Ibyo bihugu rero byagabanye bititaye ku bihugu bya Afurika cyangwa amoko byariho icyo gihe.”

Akomeza avuga ko ibi byagize ingaruka zirimo ko abayobozi bajyagaho ntibafate abaturage babo kimwe, aho agira ati “Ibyo bibazo byatumye abantu bari bafitanye amasano kera bajya mu bihugu bitandukanye, ugasanga hari n’abaturage bisanga mu bihugu byinshi. Abayobozi bashya ba Afurika bagafata abaturage bamwe neza, bakanafata abandi nabi, ibyo byarabaye, urugero natanga ni abaturage bavuga Ikinyarwanda bisanze mu gihugu cyaje kuba Congo.”

Umuyobozi wa RGB, Prof. Shyaka Anastase, we avuga ko ukwivanga mu ntambara ziba ziri mu bihugu bishobora guterwa n’inyungu z’ubukungu buri muri ibyo bihugu bya Afurika, cyane ko bimwe mu bihugu byabikolonije byari bifite inyungu z’ubukungu kandi bidashaka kurwanira muri Afurika.

Shyaka avuga ko kuba amakimbirane akomeje biterwa n’ababifitemo inyungu. Ati “Abafite inyungu ku ihoraho ry’amakimbirane, intambara cyangwa umutekano muke ni abanzi b’amahoro; buri gihugu gifite imiterere yacyo, gifite imiterere y’amakimbirane yacyo, twakwirinda kubivuga muri rusange.”

Inama yabereye i Berlin mu murwa mukuru w’u Budage kuva ku ya 15 Ugushyingo 1884 kugeza ku ya 26 Gashyantare1885, ni yo yashyizeho imipaka y’ibihugu by’ubu bya Afurika. Iyi mipaka yari igamije gufasha ibihugu byari bikomeye icyo gihe ku Isi cyane cyane ibyo ku mugabane w’u Burayi kwigabanya umugabane wa Afurika, ibi bikaba byarakozwe hatitawe ku bihugu byari bisanzwe biriho muri Afurika, ari na byo byaje kuba intandaro y’amakimbirane akomeje kwigaragaza.


Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages