Urwibutso rwa Bisesero rwubatswe mu buryo bwihariye bijyanye n’amateka yaho. Ni inzira imwe kuva urwinjiyemo kurinda ugeze hejuru kumva rusange, bisobanuye uko abatutsi no mu Bisesero bazamutse imisozi bajya kwirwanaho bagatangira ari benshi hanyuma bakaza kwicwa hakarokoka mbarwa.

Iyo winjira, ubona imibiri ibungabungiye mu byumba bigize izo nyubako ukazamuka ukagera ku mva rusange ahashyinguye imibiri irenga ku bihumbi 50 y’abaguye muri aka gace. Iyo ugeze ku mva rusange uhasanga izindi mva eshatu nazo zishyinguyemo abazize Jenoside baguye muri aka gace.

Imva ya mbere ishyinguyemo umubiri w’umugabo witwaga Birara wahawe icyubahiro cyihariye kuko ari we wari uyoboye agatsiko k’Abasesero ko kwirwanaho akaba afatwa nk’intwari y’Abasesero.

Iya kabiri ishyinguyemo umubiri wa Nzigira, umuhungu wa Birara ufatwa nk’intwari y’Abasesero kuko yagaragaje ubwitange budasanzwe mu ntambara yo kwirwanaho, mu gihe iya gatatu ishyinguyemo intwari zitazwi zaguye muri aka gace mu gihe cya Jenoside.

Iyi nzira na none ahagana ku musozo wayo hubakishijwe amabuye ashushanya uburyo inzirakarengane z’abasesero zirwanyeho zikoresheje amabuye kugeza ubwo zinaniwe gushyigurwa mu byimbo n’interahamwe.

Abasesero birwanagaho bakoresha intwaro gakondo nk’inkoni, imihoro, amacumu, n’ibindi.

Amateka agaragaza ko muri Gicurasi 1994, ku Kibuye habereye inama yafashe umwanzuro wo kujyana interahamwe zo muri Perefegitura ya Gisenyi, Ruhengeri, Cyangugu na Gikongoro ngo zijye gutanga umusanzu mu kwica mu Bisesero.

Hajyanyweyo kandi abasirikare, abapolisi n’abajandarume ngo bajye kwica abasesero bananiranye maze ku wa 13,14 na 15 Gicurasi babiraramo bica abarenga ibihumbi 30 muri iyo minsi itatu gusa.

Bisesero yari imwe mu zari segiteri zigize Komine Gishyira, ndetse ni tumwe mu duce twaguyemo abatutsi benshi mu gihe cya Jenoside ahanini kubera ko bamwe mu bayobozi bari ibikomerezwa muri Leta ya Juvenal Habyarimana bakomokaga muri aka gace.

Aba barimo Niyitegeka Eliezer wari Minisitiri w’Itangazamakuru, Karemera Edouard wari Minisitiri w’Umutekano, Uwahoze ari Perefe w’iyahoze ari Kibuye witwaga Kayishema Clement, Burugumesitiri wa Komine Gishyita (mu Karere ka Karongi ubu) Jean Baptiste Twagirayezu, hakaba n’abandi batari mu buyobozi ariko bagiye batanga umusanzu wabo ngo Jenoside ishyirwe mu bikorwa muri Perefegitura ya Kibuye.

Aba harimo Musema Alfred wari Umuyobozi w’uruganda rw’icyayi rwa Gisovu, uwari umucuruzi ukomeye wo ku Mugonero witwaga Obed Ruzindana (bose bakaba barakatiwe n’urukiko rwa Arusha).

Abatutsi bo mu Bisesero birwanyeho mu bushobozi bari bafite ndetse banagerageza guhashya interahamwe zashakaga kubatsemba zitwaje intwaro gakondo nyuma zikaza kwitabaza ingabo za Habyarimana zaje zitwaje imbunda n’ubwo nazo zabanje kugorwa cyane.

Umwe mu basobanurira abasuye urwibutso rwa Bisesero uko byari bimeze mu gihe cya Jenoside, Innocent Ndayisaba, yabwiye aba bafana ko abatutsi bari bahurije imbaraga ku musozi wa Muyira wabafashije kuko iyo uwuriho ubasha kureba utundi dusozi twose tuwukikije, ibitero aho byaturukaga hose Abasesero babaga babibonye bagapanga uburyo bajya guhangana nabo.

Nyuma yo kunamira inzirakarengane zishyinguye mu rwibutso no gushyira indabo ku mva, abafana ba APR Zone One Fun Club igaragiwe n’abafana b’ikipe ya Kiyovu Sports bakomereje mu rugo rw’abavandimwe batatu b’imfubyi za Jenoside bakuriwe na Edouard Nsengiyumva w’imyaka 38 urera barumuna be barokokeye mu misozi ya Bisesero.

Nsengiyumva yashimiye cyane aba bafana atangaza ko ataherukaga kubona abantu bangana batyo bagana iwe mu rugo.

Ati “Ntitwabona uko tubashimira iki gikorwa mudukoreye kidusubije icyizere mu ntege nke dusanganywe, twari dufite inka imwe none mutworoje iya kabiri ni ukuri Imana ibahe umugisha.”

“Twabuze ababyeyi muri Jenoside dusigara twirera tudafite epfo na ruguru ni ubuzima butari bworoshye, by’umwihariko ntitwaherukaga kubona umubare munini w’abantu bagana iwacu. Twabaherukaga muri Jenoside baza baduhiga’’

Umuyobozi wa Zone One Fun Club, Rwabuhungu Danny, yatangaje ko iki gikorwa ari ngarukamwaka bityo kizakomeza n’umwaka utaha by’umwihariko ko bateganya kuzagira n’abandi bafasha muri iyi minsi 100 yo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.
Ati “Iki ni igikorwa ngarukamwaka, umwaka ushize twubakiye inzu uwarokotse mu Murenge wa Ntarama mu Karere ka Bugesera, uyu munsi tworoje undi mu Bisesero, nyuma y’umukino wa APR FC na Rayon Sports uteganyijwe ku itariki ya 20 Mata, dufite indi gahunda yo kugira uwo twafasha dukora ibikorwa bigarurira icyizere abarokotse amarorerwa yo mu 1994.’’

Aka niko gasozi ka Muyira aho abatutsi b'Abasesero bakambitse maze biyemeza guhangana n'interahamwe zari ziturutse imihanda yose
Aka niko gasozi ka Muyira aho abatutsi b'Abasesero bakambitse maze biyemeza guhangana n'interahamwe zari ziturutse imihanda yose
Nyuma y'uko amabuye y'abasesero abujije interahamwe kuzamuka Muyira, zitabaje abasirikare maze bashinga ibirindiro hano (mu ruziga), bashyira imbunda ku gasozi ka Rwirambo bohereza amasasu kuri Muyira hejuru
Nyuma y'uko amabuye y'abasesero abujije interahamwe kuzamuka Muyira, zitabaje abasirikare maze bashinga ibirindiro hano (mu ruziga), bashyira imbunda ku gasozi ka Rwirambo bohereza amasasu kuri Muyira hejuru
Hagati ya Muyira (1) na Rwirambo (2) harimo intera itashoborwa n'amabuye keretse amasasu
Hagati ya Muyira (1) na Rwirambo (2) harimo intera itashoborwa n'amabuye keretse amasasu
Baje bitwaje indabo zo gushyira ku mva zishyinguyemo za Jenoside inzirakarengane zirenga ibihumbi 50
Baje bitwaje indabo zo gushyira ku mva zishyinguyemo za Jenoside inzirakarengane zirenga ibihumbi 50
Ukigera ku rwibutso rwa Risesero usanganirwa n'amagambo akwereka ko wahageze
Ukigera ku rwibutso rwa Risesero usanganirwa n'amagambo akwereka ko wahageze
Mbere y'uko binjira mu rwibutso babanje gufata ifoto y'urwibutso
Mbere y'uko binjira mu rwibutso babanje gufata ifoto y'urwibutso
Ndayisaba Innocent ushinzwe gusobanurira abagiye gusura no kunamira inzirakarengane iby'Urwibutso rwa Bisesero ndetse n'amateka y'abasesero
Ndayisaba Innocent ushinzwe gusobanurira abagiye gusura no kunamira inzirakarengane iby'Urwibutso rwa Bisesero ndetse n'amateka y'abasesero
Babanje guhabwa amabwiriza y'uko bagomba kwitwara igihe bari bube bageze mu rwibutso
Babanje guhabwa amabwiriza y'uko bagomba kwitwara igihe bari bube bageze mu rwibutso
Umwe mu bafana ba APR FC akurikiye Ndayisaba Innocent ubwo yatangaga ibisobanuro bw'ibyabereye mu Bisesero mu gihe cya Jenoside
Umwe mu bafana ba APR FC akurikiye Ndayisaba Innocent ubwo yatangaga ibisobanuro bw'ibyabereye mu Bisesero mu gihe cya Jenoside
Minani Hemed umuyobozi w'abafana ba Kiyovu Sports yari yaherekeje abafana ba APR FC
Minani Hemed umuyobozi w'abafana ba Kiyovu Sports yari yaherekeje abafana ba APR FC
Inzira itangira ari ngari igasoza ifunganye
Inzira itangira ari ngari igasoza ifunganye
Mu nzira bagana ku mva zishyinguyemo inzirakarengane
Mu nzira bagana ku mva zishyinguyemo inzirakarengane


Aha habaye ikotaniro ry'abatutsi b'abanyabisesero bahanganaga n'interahamwe zari ziturutse Ruhengeri, Gisenyi , Kibuye ndetse na Cyangugu
Aha habaye ikotaniro ry'abatutsi b'abanyabisesero bahanganaga n'interahamwe zari ziturutse Ruhengeri, Gisenyi , Kibuye ndetse na Cyangugu
Ni urwibutso rwubakanye ubuhanga
Ni urwibutso rwubakanye ubuhanga
Ndayisaba Innocent asobanurira abafana ba APR FC na Kiyovu Sports iby'aya mabuye yubatse mu nzira
Ndayisaba Innocent asobanurira abafana ba APR FC na Kiyovu Sports iby'aya mabuye yubatse mu nzira
Mu nzira igana ku mva zishyinguyemo abanyabisesero uhasanga amabuye nk'ikimenetso cy'intwaro barwanishaga mu gihe cya Jenoside
Mu nzira igana ku mva zishyinguyemo abanyabisesero uhasanga amabuye nk'ikimenetso cy'intwaro barwanishaga mu gihe cya Jenoside
Ahanditse amwe mu mazina y'abashyinguwe muri uru rwibutso
Ahanditse amwe mu mazina y'abashyinguwe muri uru rwibutso
Imva ishyinguyemo Birara, intwari y'abasesero mu gihe cya Jenoside
Imva ishyinguyemo Birara, intwari y'abasesero mu gihe cya Jenoside
Yashyizweho indabo na bamwe mu bayobozi bo muri aka karere
Yashyizweho indabo na bamwe mu bayobozi bo muri aka karere
Nyuma yo gushyira indabo ku mva y'umuhungu we Birara bamwunamiye
Nyuma yo gushyira indabo ku mva y'umuhungu we Birara bamwunamiye
Munyarubuga François ushinzwe ubukangurambaga bw'abafana ba APR FC mu mujyi wa Kigali ashyira indabo ku mva ya Birara, intwari y'abasesero
Munyarubuga François ushinzwe ubukangurambaga bw'abafana ba APR FC mu mujyi wa Kigali ashyira indabo ku mva ya Birara, intwari y'abasesero
Umuyobozi wa Zone One Fun Club,Rwabuhungu Danny , ashyira indabo ku mva
Umuyobozi wa Zone One Fun Club,Rwabuhungu Danny , ashyira indabo ku mva
Abafana ba Kiyovu Sports bayobowe na Minani Hemed nabo bunamiye inzirakarengane zishyinguye mu Bisesero
Abafana ba Kiyovu Sports bayobowe na Minani Hemed nabo bunamiye inzirakarengane zishyinguye mu Bisesero
Itsinda ry'abakobwa bo muri Zone One Fun Club bunamira inzirakarengane zishyinguye mu mva y'intwari zitazwi za Bisesero
Itsinda ry'abakobwa bo muri Zone One Fun Club bunamira inzirakarengane zishyinguye mu mva y'intwari zitazwi za Bisesero
Urwibutso rwa Jenoside mu gice kirimo imva eshatu z'abaguye mu Bisesero
Urwibutso rwa Jenoside mu gice kirimo imva eshatu z'abaguye mu Bisesero
Amateka y’Abasesero yakoze ku mutima abafana ba APR FC n’aba Kiyovu Sports (Amafoto)
Amateka y’Abasesero yakoze ku mutima abafana ba APR FC n’aba Kiyovu Sports (Amafoto)
Rwabuhungu Danny, Umuyobozi wa Zone One Fun Club yatangaje ko bazakomeza igikorwa cyo gufasha abasizwe iheruheru na Jenoside yakorewe Abatutsi
Rwabuhungu Danny, Umuyobozi wa Zone One Fun Club yatangaje ko bazakomeza igikorwa cyo gufasha abasizwe iheruheru na Jenoside yakorewe Abatutsi
Nyuma yo gusura urwibutso rwa Bisesero aba bafana boroje umwe mu barokokeye mu Bisesero
Nyuma yo gusura urwibutso rwa Bisesero aba bafana boroje umwe mu barokokeye mu Bisesero
Kubera ikiniga n'agahinda kuvuga byageze aho biranga
Kubera ikiniga n'agahinda kuvuga byageze aho biranga
Umuto muri batatu basigaye birera  (hagati)
Umuto muri batatu basigaye birera (hagati)
Bamwe mu bafana kwihangana byabananiye maze basuka amarira kubera inkuru iteye agahinda y'abasesero
Bamwe mu bafana kwihangana byabananiye maze basuka amarira kubera inkuru iteye agahinda y'abasesero
Uretse koroza inka uru rugo banarugeneye ibiribwa n'ibikoresho by'isuku bitandukanye
Uretse koroza inka uru rugo banarugeneye ibiribwa n'ibikoresho by'isuku bitandukanye
Iyi niyo nyana yagabiwe abavandimwe barokokeye mu Bisesero
Iyi niyo nyana yagabiwe abavandimwe barokokeye mu Bisesero
Nsengiyumva Edouard, Umukuru muri batatu barokotse muri uru rugo ngo aheruka kubona abantu bangana gutya mu rugo rwabo ubwo bahigwaga muri Jenoside
Nsengiyumva Edouard, Umukuru muri batatu barokotse muri uru rugo ngo aheruka kubona abantu bangana gutya mu rugo rwabo ubwo bahigwaga muri Jenoside

Amafoto: Ntare Julius