Iki gitaramo cyahuriyemo Abanyarwanda n’Abarundi ndetse n’inshuti zabo cyabereye mu ishami rya Kaminuza y’u Rwanda (ryahoze ari kaminuza ya KIE) ku mugoroba wa tariki 10 Gashyantare 2023.

Abitabiriye iki gitaramo bataramiwe na Ballet Mutabaruka et Sango yo mu Rwanda, Club Intwari, Club Himbaza y’i Burundi.

Olympe Niragira umaze imyaka icyenda avuza inanga niwe wavugije inanga y’i Burundi.

Bamwe mu bitabiriye iki gitaramo baganiriye na IGIHE bavuze ko igitaramo nk’iki gikwiye gukomeza kubaho kuko ibihugu byombi bisangiye byinshi usibye ururimi n’umuco wabyo hari ibintu byinshi uhuza.

Niragira avuga ko ntatandukaniro rinini rihari hagati y’umuco w’u Rwanda n’uwu Burundi dore ko n’inanga zabo zihuza byinshi.

Ati “Inanga y’i Rwanda n’iyi Burundi zifitanye isano cyane, icyambere ni igiti dukoramo iyi nanga ni kimwe ni igiti cy’umwungo, twebwe inanga ifite imijya umunani ariko ikunze kuvuzwa ni irindwi no mu Rwanda ntekereza ko ari uko iki kandi twese tuyita imijya, urumva turi bamwe.”

“Ibindi navuga bisa naho bitandukanye, twebwe iyo tuvuza inanga tuyivuza dusa naho twongorera naho mu Rwanda ho bayivuza batuye ijwi.”

“Ikindi navuga ni uko imyanya iri hagati y’umujya n’undi twe usanga hari umwanya munini naho mu Rwanda ho usanga isa niyegeranye, naho ubundi ni igicurangisho kimwe.”

Inanga zacuranzwe na Olympe Niragira zirimo iyo yise “Inanga y’urugabire” ishimira uwakugabiye cyangwa ubworozi bw’inka, “Inanga y’impyisi” ivuga uburyo impyisi zibaho zishakisha icyo kurya no gushiruka ubwoba.

Itorero intwari ry’Abarundi, babyina banavuza amafirimbi , ingoma zabo zigahekezwa na guitar.

Ingoma zo mu Rwanda zavugijwe n’abakaraza bagenda banyuranamo hakaba uvuza ingoma eshatu icyarimwe , bamwe basimbuka bajyana n’injyana bacura bakoresheje ingoma, ubundi rimwe bakazivuza batazireba, ubundi bataha bazivuza baziteruye mu buryo buryoheye ijisho.

Bamwe mu banyeshuri babashije kwitabira iki gitaramo bavuga ko bungutse byinshi ku muco w’ibihugu byombi cyane ko ari ubwa mbere igitaramo nk’iki cyari kibaye mu Rwanda, banzura ko bagomba gusigasira umuco wabo.

Mucyo Sugira wari mu ntore zabyinnye muri iki gitaramo avuga ko yishimiye guhurira ku rubyiniro rumwe n’Abarundi ndetse ko hari byinshi yabigiyeho asaba Kalisa Rugano n’abandi bafatanyije gukoze iki gitaramo.

Abarundi bitabiriye iki gitaramo bavuga ko urebye neza uburyo ababyinnyi bose babyina usanga bafite umudiho umwe bati “Erega twese turi abavukanyi”.

Kalisa Rugano umwe mu bateguye iki gitaramo avuga ko yabaye imyaka myinshi i Burundi yaje gusanga hari byinshi basangiye asaba abakiri bato gukomeza gushyigikira umuco w’ibihugu byombi.

Ababyinnyi b'i Burundi berekana uko babyina banavuza ifirimbi

Ababyinnyi b'Abarundi babyinana imbaraga nyinshi

Abakaraza b'ingoma zo mu Rwanda bazivuza banezerewe bacishamo bakabyina ijyana bakora ako kanya

Abakaraza b'ingoma zo mu Rwanda nabo berekanye ubuhanga bwabo mu kuvuza ingoma bayikaraga

Abakaraza b'ingomba z'i Burundi bazivuza bajyanisha n'umurya wa gitari

Abanyamahanga nabo baje kwihera ijisho ibyiza biri mu muco w'ibihugu byombi

Abanyarwanda nabo bahacanye umucyo

Abarundi n'Abanyarwanda bishimiye guhurira ku rubyiniro rumwe

Abato n'abakuru bari bitabiriye iki gitaramo

Abitabiriye iki gitaramo batashye bahize kunga ubumwe no gukomeza gusigasira umuco w'ibi bihugu byombi

Batashye banyuzwe n'ubuhanga buri mu byino z'i Rwanda n'i Burundi

Akanyamuneza kari kose kubitabiriye

Dr Rugambarara Jean Paul ukomoka i Burundi avuga ko nyuma yo kumara igihe kinini mu Rwanda yasanze hari byinshi ibihugu byombi bihuza

Biba biryoheye ijisho kwitegereza abakaraza b'ingoma z'i Burundi

Gutega amaboko unabyina ni bimwe mu bishobera abatazi umuco nyarwanda cyangwa ababibonye bwa mbere

Ibyino zo mu muco w'u Rwanda n'i Burundi hari byinshi zihuza

Imbyino zo mu Rwanda n'izi Burundi ziajya guhuza byinshi

Inanga y'i Burundi niyo mu Rwanda zihuza byinshi

Ingoma y'i Burundi ni imwe muzitungura benshi mu bitaramo bitandukanye bitabiriye bitewe n'udushya bakora iyo bayivuza

Inanga y'i Burundi yitwaza n'ingoma ariko ikavuzwa muburyo bwihariye

Kalisa Rugano umwe mu bateguye iki gitaramo yasabye urubyiruko gushyigikira umuco w'ibihugu byombi

Iyo witegereje uburyo babyina nuko batega amaboko ubona ko hari isano riri hagati y'ibihugu byombi

Kubyina ibyino z'umuco nyarwanda bisaba kuba ugororotse

Kuva ingoma zo mu Rwanda bisaba kumenya guhuza no kutabusanya na mugenzi wawe

Kuvuza iyi ngoma bisaba imbara no kwigegesera cyane

Kuvuza izi ngoma bisaba ubuhanga n'imyitozo myinshi

Olympe Niragira amaze imyaka icyenda acuranga inanga y'i Burundi

Ubishoboye yatahanye amashusho y'urwibutso

Uburyo Abarundi bavuza ingoma binyura benshi

Ucuranga inanga yo mu Rwanda avuga yatuye ijwi naho uwi Burundi we avuga asa nuwongorera

Umunyarwenya Ntarindwa Diogene (Atome) ni umwe mu bitabiriye iki gitaramo

Amafoto: Shumbusho Djasiri