Amarushanwa yiswe ‘Akilah Entrepreneurship Fund Competition-AEF’ yabaye kuri uyu wa Gatanu, tariki ya 23 Kamena yahuje abanyeshuri batandatu basoza amasomo yabo mu bijyanye no Kwihangira imirimo.
Pamela Bigirimana wamuritse umushinga wo kuzigama no kugurizanya amafaranga ku banyeshuri bo muri kaminuza “University Students Micro-lending Business”, yahembwe miliyoni ebyiri z’amafaranga y’u Rwanda; Belise Karangwa wa kabiri afite umushinga wo gucuruza inkweto “First Class Shoes”, ahabwa miliyoni n’ibihumbi 500 na Ella Stella Ishimwe afatanyije na Phyllis Uwase Kabano bamuritse ugamije koroshya uburyo bwo kwandika abanyeshuri bashaka kwiga muri Kaminuza zigenga muri “U connect Platform” wahembwe miliyoni.
Guhitamo ba rwiyemezamirimo bafite imishinga ifitiye sosiyete akamaro muri Akilah ni igikorwa ngarukamwaka, kigamije guha abanyeshuri umwanya wo kugaragaza impano zabo no kububakamo ubushobozi.
Abanyeshuri bahembwe bishimiye ko inzozi zabo zibaye impamo
Bigirimana Pamela wahize abandi yamuritse umushinga ujyanye no kugoboka abanyeshuri. Uyu mukobwa ukomoka mu Burundi, igitekerezo yakigize nyuma yo kurwara akabura umurwaza kubera umuryango we wari kure.
Yagize ati “Igitekerezo nkimaranye imyaka ibiri. Twatangiye turi abantu bane. Ikigo kiduha amafaranga yo gutangiza umushinga wacu, twagarukanye amafaranga ibihumbi 106, twari twashoye angana n’ibihumbi 139 mu mezi abiri.”
Ati “Umushinga wacu uzaba ukora nka ‘Sacco Umunyeshuri’, tuzashaka abanyamigabane. Buri wese uzashobora kubitsa azahabwa inguzanyo, ishobora kuva ku bihumbi 20 kugera ku 100 , izajya yishyurwa hatanzwe inyungu tuzemeranywaho. Kuva twatangira kubikora dusaba inyungu iri hagati ya 20% na 25% ku nguzanyo yishyurwa nyuma y’ukwezi. Uwabikije na we ashobora kubona inyungu iri hagati ya 8% na 10%.”
Kuva muri Mutarama we na bagenzi be bamaze gutanga inguzanyo ku banyeshuri 36 ku banyeshuri bo muri Akilah, zifite agaciro ka miliyoni imwe n’ibihumbi 398, babonye inyungu ingana n’ibihumbi 260.
Mu kumurika uyu mushinga yavuze ko Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Guteza Imbere amakoperative (RCA), nikibaha icyangombwa kibemerera gukora ku mugaragaro bazahita batangira kwagura imikorere bakagera muri za kaminuza zose zo mu Rwanda no gushyiraho ikoranabuhanga rya internet rizafasha abari kure kubona serivisi.
Belise Karangwa wahembwe ku mwanya wa kabiri yatangarije IGIHE ko agiye gushyira mu bikorwa umushinga we wo guteza imbere ubucuruzi bw’inkweto zikorerwa mu Rwanda.
Yagize ati “Igitekerezo cyo gucuruza inkweto nakigize nyuma yo kubona igiciro cyazo cyane iza caguwa kimaze kuzamuka. Nahise ntekereza ku buryo nashaka igisubizo kuri iki kibazo. Ngiye kurushaho kunoza imikorere ariko nibanda ku bikorerwa mu Rwanda n’ubwo ntazahagarika ibiva hanze ku buryo abakiliya aribo bazajya bihitiramo.”
Karangwa watangiye ibi bikorwa mu Ugushyingo 2016 amaze kugurisha inkweto 270 mu gihe akigerageza uyu mushinga yatangiriye mu ishuri.
Umuyobozi ushinzwe ibijyanye na Porogaramu y’amasomo yo kwihangira imirimo muri Akilah, Stanley Mukasa, yatangarije IGIHE ko aya marushanwa aba agamije gufasha abanyeshuri gushyira mu bikorwa amasomo bize.
Ati “Iki gikorwa tugikora buri mwaka, kandi bigenda bitanga umusaruro aho umuco wo kwihangira imirimo urushaho gukura. Twibanda ku bari kurangiza amasomo, tugatoranya abafite imishinga ifatika ishobora kugera ku bantu benshi.”
Gukomeza gukora ubushakashatsi no gushaka ubujyanama kugira ngo imishinga yabo ikomeze gutera imbere. Tuzareba uko tuzajya tubaha amafaranga bitewe n’ibyo amafaranga agiye gukoreshwa n’icyo azakoreshwa.
Iyi mishinga itegurwa n’abanyeshuri ikanozwa binyuze mu Kigo gitanga ubujyanama mu Kunoza imishinga ‘Akilah Incubation Center’ yatangiye kunyuzwa mu buryo bw’amarushanwa mu 2015.
Akilah ikorana n’Ihuriro “Chamber of Young Entrepreneurs” ribarizwa mu Rugaga rw’Abikorera, PSF, rifasha mu bijyanye n’ubuvugizi n’ubujyanama ku misoro, ibijyanye n’ubuziranenge n’ibindi.
Ubufatanye bugamije guhindura u Rwanda igihugu gifite ubukungu butajegajega bwubakiye ku kwihangira imirimo, guhanga udushya no gukorera ubuvugizi ba rwiyemezamirimo bakiri bato.
Akilah imaze imyaka irindwi ishinze imizi mu gutanga uburezi ku mwana w’umukobwa no kumwubakamo ubushobozi, ifite amashami atatu arimo iryo Kwakira neza Abakiliya (Hospitality Management), Kwihangira Imirimo (Entrepreneurship) ndetse n’Ikoranabuhanga no guhererekanya amakuru (Information Systems).
Ubumenyi butangirwa muri iyi kaminuza bufasha abaharangije kwisanga ku isoko ry’umurimo. Mu gihe kitarenze amezi atandatu nyuma yo kurangiza amasomo, abarenga 80%, bahita babona akazi. Mu banyeshuri 84 barangije mu 2016, abagera kuri 68 bahise bakabona ku ikubitiro.
Amafoto: Johanne Møller



















TANGA IGITEKEREZO