Ubu bushotoranyi bwa Amerika bwakozwe mu gihe yo na Iran biri mu Itsinda B mu mikino y’Igikombe cy’Isi, ndetse byitegura guhura ku wa 29 Ugushyingo 2022 mu mukino wa gatatu mu itsinda.

Amategeko y’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru ku Isi, FIFA, agena ko ibyakozwe na Amerika bijyanye no guhindanya imyemerere y’abandi, ikipe ibihamijwe ihanishwa igihano gishobora kugera ku guhagarikwa imikino 10.

Ibi bisobanuye ko iki gihugu cyahita gisezererwa mu mikino y’Igikombe cy’Isi kiri kubera muri Qatar.

Ubusanzwe Amerika na Iran ni ibihugu bisanzwe birebana ay’ingwe ahanini bishingiye ku mateka yabyo.

Umubano wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Iran waranzwe n’amakimbirane y’ibihugu byombi hagati ya 1979 na 1981. Amerika ikomeza gushinja Iran guhonyora uburenganzira bwa muntu.

Iki gihugu cy’igihangange ku Isi cyageze aho gifatira ibihano Iran kubera kugishinja gucura intwaro za kirimbuzi. Mu 2006 ni bwo Iran yashyiriweho ibihano kubera gutunganya ubutare buvamo ibisasu.

Nyuma y’imyaka 10, iki gihugu cyakuriweho ibihano byari byarashyizweho na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) na Loni.

Amerika ishinja Iran n’ingabo ishyigikiye kugaba ibitero mu Burasirazuba bwo Hagati, birimo n’icyagabwe ku ngabo z’iki gihugu ziri muri Iraq na Syria.

Mu 2020, ibihugu byombi byarebanye nabi ndetse hikangwa intambara nyuma y’uko Amerika yishe Gen Qasem Soleimani wayoboraga Umutwe udasanzwe w’Ingabo zirinda Abategetsi bakomeye muri Iran, na yo ikarasa ibisasu bya missiles ku ngabo zayo muri Iraq.

Gushondana kw’ibihugu kwarenze politiki n’icurwa ry’intwaro za kirimbuzi, kwageze no mu kibuga.

Ibihugu byombi bihuriye mu Itsinda B na Wales n’u Bwongereza. Ku wa Kabiri, tariki ya 29 Ugushyingo 2022, ni bwo bizakina umukino wabyo wo kwisobanura.

Mbere y’uwo mukino, Amerika yashotoye Iran kuko yagaragaje ibendera mu buryo bwagereranyijwe no kuripfobya.

Ibendera rya Iran rigizwe n’amabara atatu ariyo umutuku, umweru n’icyatsi biri mu mabara atambitse mu gihe hagati y’ayo harimo ikirango cya "Allah".

Ku mbuga za Twitter, Instagram na Facebook z’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri Amerika zagaragayeho iri bendera harimo amabara gusa nta kirango, mu masaha ya mugitondo, ariko nimugoroba byari byahinduwe.

Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri Iran ryagaragaje ko rifite impungenge ku bwo gukura ijambo "Allah" mu ibendera ry’igihugu ndetse ryabwise ubunyamwuga buke.

Mu itangazo ryashyize hanze, ryagize riti "Kiriya ni igikorwa kidakwiriye, Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri Amerika ryakuye ikimenyetso cya "Allah" mu ibendera ryacu. Twamaze guha ibaruwa FIFA kugira ngo yite kuri icyo kibazo."

Nta gisubizo kuri iki kibazo ubuyobozi bwa FIFA buragaragaza yaba ku ruhande rwa Iran cyangwa Amerika, mu gihe amakipe yombi akomeje kwitegura umukino w’ishiraniro.

Amerika mu gitondo cyo ku Cyumweru na yo yavuze ko yakuye ibirango bya Iran mu ibendera kugira ngo yerekane kwishyira hamwe kw’abagore bari kwigaragambya muri iki gihugu.

Aba bari guharanira uburenganzira bwabo, igikorwa cyasembuwe n’urupfu rwa Mahsa Amini watabarutse ku myaka 22 azize kutubahiriza amwe mu mahame ya Islam agenderwaho muri iki gihugu yo kwambara "hijab".

Abagore bose bahise bahagurukira hamwe bashaka kurwanya akarengane kabakorerwa.

Leta Zunze ubumwe za Amerika zivuga ko imibare y’abamaze kwicirwa muri iyi myigaragambyo kuva muri Nzeri, bagera ku 3000 mu gihe abagera ku bihumbi 14 bamaze gufungwa bazira urupfu rwa Mahsa Amini.

Iran na yo ishinja Amerika kuvuga ibinyoma kuko ibyo ishyira imbere nta bimenyetso ifite bigaragaza ko byabaye.

Amakipe yombi adashobora gukina umukino wa gicuti agiye guhura Iran yatsinze umukino uheruka wa Wales mu gihe Amerika yanganyije n’u Bwongereza. Umukino uzahuza amakipe yombi ni wo uzemeza amakipe azakomeza muri ⅛.

Amakipe yombi aheruka guhurira mu Gikombe cy’Isi mu 1998, icyo gihe cyabereye mu Bufaransa. Uyu ni wo mukino rukumbi bombi bakinnye warangiye Iran iwucyuye ku bitego 2-1. Icyo gihe amakipe yose yaviriyemo mu itsinda.

U Bwongereza ni bwo buyoboye Itsinda B, n’amanota ane, bukurikiwe na Iran ifite atatu, Amerika ifite abiri naho Wales iza inyuma n’inota rimwe.

Ishirahamwe ry'Umupira w'Amaguru muri Amerika ryakoze urutonde ruriho ibendera rya Iran ryavanyweho ikimenyetso cya "Allah"
Ishirahamwe ry'Umupira w'Amaguru muri Amerika ryakoze urutonde ruriho ibendera rya Iran ryavanyweho ikimenyetso cya "Allah"
Umukino uheruka Amerika yawunganyije n'u Bwongereza
Umukino uheruka Amerika yawunganyije n'u Bwongereza
Iran yatsinze Wales mu mukino uheruka
Iran yatsinze Wales mu mukino uheruka
Imyigaragambyo yatangiriye muri Iran, yageze no muri Qatar ahari kubera Igikombe cy'Isi
Imyigaragambyo yatangiriye muri Iran, yageze no muri Qatar ahari kubera Igikombe cy'Isi
Abagore bakomeje kwigaragambya basaba ko uburenganzira bwabo bwubahirizwa
Abagore bakomeje kwigaragambya basaba ko uburenganzira bwabo bwubahirizwa
Amerika na Iran zizacakirana ku wa Kabiri, tariki ya 29 Ugushyingo 2022
Amerika na Iran zizacakirana ku wa Kabiri, tariki ya 29 Ugushyingo 2022