Ihema ry’abaduhima bihima

Yanditswe na Ntwari Pie
Kuya 30 Werurwe 2020 saa 12:04
Yasuwe :
0 0

Keretse niwigenzura bikomeye kugira ngo umpinyuze, ariko iyi nkuru ugiye gusoma, urajya kuyisoza wikoze mu maso nibura gatatu. Nutabikora ni umukoro uri bube wihaye watuma n’indi yose wakwiha wayishobora.

Nubikora ntibigutere ikimwaro, nta yindi mpamvu ni uko ariko turemye. Nunabihinyura, witegereze mugenzi wawe, mu minota cumi n’itanu arikora mu maso nibura kane. Uwakubuza kwikora mu maso ni nk’uwakubuza kwitsamura. Nta ntsinzi ibirimo.

Niwikora mu maso, ntukagire isoni kuko si ingeso wihariye, ariko niwikora mu maso, ku zuru cyangwa ku munwa intoki zawe zidafite isuku, jya umenya ko hari utunyabuzima duto cyane tutagaragarira amaso twitwa bagiteri (bacterie) uba uhaye amahirwe yo kukugabaho igitero, kuko tubaho neza iyo turi mu mubiri w’umuntu – kandi ibyo bice mvuze ni yo marembo utwo dukoko ducamo mu buryo bworoshye.

Bagiteri kimwe na Virusi ni mikorobe. Mikorobe ni ubuzima buto cyane mu ngano. Bagiteri igizwe n’akanyangingo kamwe konyine. Twe abantu tugizwe n’utunyangingo miliyari ijana. Virusi igizwe n’uturemangingo dushinzwe korora utunyangingo.

Utwo dukoko twose twororoka ku muvuduko munini iyo twiyometse ku bice by’umubiri w’ibindi binyabuzima n’umuntu arimo. Ku muntu, iyo virusi imugezemo irororoka byihuse kuko nko mu masaha 24 gusa, agakoko kamwe kiremamo utundi amamiliyoni, urugamba rwa virusi n’abasirikare b’umubiri rukarema rutyo.

Abafite ubumenyi mu mibereho y’ibinyabuzima babigusobanurira neza kundusha. Reka ngaruke ku isuku y’intoki.

Hashize iminsi Isi yose ishyize imbere ubukangurambaga bwo gukaraba intoki kenshi gashoboka, kugira ngo hagabanywe umuvuduko w’ihererekanywa rya virusi yatumye isi ica bugufi mu gihe kigufi bishoboka. Ni icyorezo cyitwa Coronavirus. Kuki twingigirwa gukaraba intoki?

Uretse umuntu udafite intoki, buri wese ubu bukangurambaga buramureba kuko ni gake gashoboka tumara iminota ibiri tutifashe mu maso. Si ndi umuvugizi w’Imana ariko nta kibazo kiri ku isi itaduhereye igisubizo.

Yari ibizi ko tuzajya twikora mu maso tugatembereza izo ndiri z’indwara n’ibyorezo bikomokaho urupfu, zikava epfo na ruguru zikagera i kantarange. Yaduhaye ubwenge bwo kugira isuku kuko isuku ni isoko y’ubuzima buzira umuze.

Imwe mu ndangabwiza z’u Rwanda ni isuku. Abanyarwanda twarasobetse duhitamo guha igisobanuro isura yari iteye isoni mu myaka ishize. Igisobanuro yahawe ni ubudasa muri gahunda zose z’iterambere ry’u Rwanda. Muri ubwo budasa, isuku tuyigira ibanze.

U Rwanda mu budasa rusanganywe rwafashe iya mbere mu mu bihugu biri mu karere ruherereyemo, rwigisha benerwo uko bakwirinda icyorezo cya Coronavirus, rushyiraho ingamba zihamye zo kugikumira ndetse aho kihagereye rushyiraho amabwiriza adufasha twese kwirinda no kutanduza abandi igihe twaba twanduye.

Mu buryo busobanutse, iki cyorezo kikigera mu Rwanda, twarabimenyeshejwe kandi buri munsi tumenyeshwa intera iki cyorezo kigenda gifata. Kuva icyo gihe kugeza uyu munsi uko amakuru y’impamo ahererekanywa birenze iby’andi makuru, ni nako impuha zikomeza kuvuza ubuhuha ndetse abagira imitima mike bagahahamuka.

Amakuru atari igihuha twabwiwe n’inzobere mu by’iki cyorezo ni uko bumwe mu buryo bw’ibanze iyi virusi ihererekanywamo, ari uguhana ibiganza n’ufite ibimenyetso byayo ndetse no gukora ku kintu uyirwaye yakozeho.

Kudahererekanya intoki twabyumvise kare turazibukira, ariko kuko tutareka gukora ku bintu bitandukanye dukenera mu buzima bwa buri munsi, hari umutego ugiteze, washibukana umuntu wese udakaraba intoki kenshi uko bisabwa.

Mu ruhererekane rw’amatangazo asohoka umusubirizo buri munsi avuye mu nzego zibifitiye ububasha, tubwirwa ko gukaraba intoki kenshi gashoboka ari igisubizo cyoroshye kandi cyihuse mu gukumira ikwirakwira ry’iki cyorezo.

Inzego zirebererwa na Leta n’izifite aho zihurira na yo mu buzima bwazo, zashyizeho uburyo izi ngamba z’isuku zabera abazigenewe aribo twe abaturage. Ahantu hahurira abantu benshi hashyizwe ibikoresho by’isuku, iyo tuhagiye dusabwa gukaraba intoki mbere yo kuhinjira.

Hari abantu bitwa Nzihima, abo babikora binuba ariko bakabikora. Hari na ba Nzabahima babikora babanje kurebwa igitsure, iyo kitabagezeho barijijisha bakagenda budege nta wurabutswe. Bakitsimba igitsure, bakihima nabo batyo.

Ba Nzihima rero ntacyo batwaye kuko uwihima aba yihema. Ni nk’umuntu wicumbagiza ari ku rugendo. Ni we bitinza, atera igeri, agasukuuma ariko amaherezo agasoza urugendo. Numubona, usibye kumusabira ku Mana ngo imvura n’ibindi biiza bitamuzahariza mu nzira, uzamubwire ko yisurira gusaza gisazi. Abababaje dukwiye kurwanyiriza hamwe ni ba Nzabahima. Aba bafite ibikomere byo kuba barabaswe n’umwanda.

Mu budasa bw’u Rwanda, nabo ni abana barwo nk’abandi. Turabakeneye. Ntitwabasiga inyuma kuko baduteza amakuba tutabakobye. Dukwiye gufata iya mbere mu kubomora ibyo bikomere. Kuko imyenda yanduye imeserwa mu gikari, nabo dukwiye kubaharira ihema ry’isuku. Ihema ry’isuku si irindi Leta izubaka hariya ngo bakarabirizwemo intoki. Nta n’utazi kwikarabya muri abo.

Ihema mvuga ni ihaniro ridahanitse. Ihema mvuga ni ukubahema ubudahwema. Ihema mvuga ni ukubamwaza nta mwaga. Ihema mvuga ni ihoni buri wese yavugiriza umubangamiye mu rugendo arimo rwo kurwanya iki cyorezo.

Ihema mvuga ni ukubaha amahoro make igihe banze gukaraba intoki. Ihema mvuga ni ukwema tukanga ko abo baduhima baduhemukira. Ihema mvuga ni iherezo ryiza ku baduhima batiretse kuko amaherezo icyita rusange twisangaho twese ni amazi n’isabune byo soko y’isuku.

Niduhindura umuvuno, tukavura abavunwa no gukaraba intoki, korona izasiga tudakoroye.

Abanyarwanda bakomeje gushishikarizwa gukaraba intoki mu kwirinda Coronavirus

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

Kwamamaza

Special pages
. . . . . .