Kuva intambara z’urudaca zatangira mu Burasirazuba bwa Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo, hagiye hakorwa ibikorwa bitandukanye birimo no kwifashisha imbunda n’amasasu mu kurwanya inyeshyamba za M23, zemeza ko icyo zirwanira ari ugusaba guhabwa uburenganzira bwazo nk’abenegihugu ba Congo, ndetse no gusaba ko impunzi z’abanyekongo bahungiye mu bihugu bitandukanye bahunga ibitero byakunze kubibasira cyane cyane abakoresha ururimi rw’Ikinyarwanda, batahuka bakagira uruhare mu iterambere ry’igihugu cyabo.

Repubulika iharanira Demokarasi ya Congo yakunze kugaragaza ko hakoreshwa ingufu mu guca burundu umutwe wa M23 n’indi mitwe yitwaje intwaro muri Congo.

Ku rundi ruhande, Loni n’ubwo yagiye igaragara mu bikorwa byo gufatanya n’ingabo za FARDC mu kurasa ku barwanyi ba M23, benshi mu bayozi ba Loni bakomeje kuza mu karere bagenzwa n’icyo kibazo bakunze kuvuga ko kidakwiye gukemuzwa amasasu n’imbunda, ahubwo ko cyakemurwa mu buryo bwa Politiki binyuze mu nzira y’ibiganiro, hagati y’impande zishyamiranye.

Muri iyi minsi intumwa z’akanama ka Loni gashinzwe umutekano zikomeje kugirira inzinduko mu karere, ariko nazo intero ni imwe “Ikibazo cya M23 na Congo ntigisaba igisubizo gikomoka ku ngufu za gisirikare.”

Alexis Lamek, uhagarariye u Bufaransa muri Loni, mu ruzinduko yagiriye Kinshasa ku wa gatanu w’iki cyumweru dusoza, na we yemeje ko igisubizo kigomba kuva mu biganiro bya politiki. Ati “Nta kindi gisubizo uretse icya politiki kugira ngo dusohoke muri ibi bihe.”

Uhagarariye Maroc ku buryo buhoraho muri Loni, Mohammed Loulichk, na we ubwo yavugaga mu izina rya Loni, yavuze ko igisubizo kitazava mu ngufu za gisirikare nk’uko byatangajwe na Jeune Afrique.

Abasesengura ibya politiki basanga Guverinoma ya Congo iramutse ifite ubushake bwo gukemura ikibazo byaba bisa n’aho mu Burasirazuba bwa Congo haba henda kuboneka amahoro, ariko kandi ikibazo cy’indi mitwe iharangwa yitwaje intwaro kikaba na cyo cyasubiza ibintu hasi, dore ko imwe muri yo inahanganye n’ibihugu byo mu karere, tudasize n’umutwe wa FDLR urwanya Leta y’u Rwanda ukaba warakunze kuvugwaho imikoranire ya hafi n’ingabo za FARDC. Gusa ku kibazo cya Congo, abadipolomate ba Loni bavuga ko hari icyizere cy’uko ibiganiro by’amahoro bikomeje kubera i Kampala, bizazana igisubizo cy’icyo kibazo.

Mu ntangiriro z’ibiganiro, abahagarariye M23 bari batangaje ko n’ubwo bashyira intwaro hasi, umutwe wa FDLR urwanya Leta y’u Rwanda na wo ugomba kubanza gushyira intwaro hasi, dore ko M23 usanga FDLR ari ikibazo ku banyekongo bavuga ururimi rw’ikinyarwanda, kuko bashobora kwibasirwa n’ibitero bya FDLR isaha iyo ari yo yose M23 yaba ishyize intwaro hasi, FDLR yo ikizitunze.

Umwe mu bayobozi ba Congo Kinshasa yatangaje ko ibiganiro bya Kampala byibanda ku ngingo eshatu, harimo iy’imbabazi rusange no gusubiza mu ngabo bamwe mu bagize umutwe wa M23, ikibazo cya politiki n’impunzi z’abanyekongo zahungiye mu bihugu bituranye na Congo.

Mu mpera za Nzeri 2013, Congo yasohoye urutonde rw’abayobozi n’ingabo za M23 bagera kuri 70, ivuga ko batazashyirwa mu ngabo z’igihugu kubera ibyaha bakurikiranweho cyangwa se Congo ikaba inavuga ko atari abenegihugu bayo.

Ibibazo byose birebana na Congo na M23 bikaba byongeye guhagurutsa akanama ka Loni gashinzwe umutekano, intumwa zako zikaba zikomerera ingendo mu mujyi wa Goma ndetse ku mugoroba wa none zikaba zerekeza i Kigali, aho zihura n’abayobozi batandukanye ndetse zikazahava zerekeza i Kampala ahakomereje ibiganiro hagati ya M23 na Leta ya Congo. Aho bageze, bakaba barakomeje gushyigikira inzira ya politiki kurusha gukoresha ingufu za gisirikare.