00:00:00 IGIHE NETWORK KN KINYARWANDA EN ENGLISH FR FRANCAIS

Arashaka kugira uruganda rw’inyama: Inzozi za Ntambara wihebeye ubworozi bw’inkoko

Yanditswe na Ferdinand Maniraguha
Kuya 7 August 2023 saa 09:10
Yasuwe :

Ubwo Isi yari yugarijwe n’icyorezo cya Covid-19, Ntambara Garleon yanze kwifata mapfubyi ngo yemere ko Isi irangiye nk’uko bamwe babihanuraga. Amaso yayerekeje i Mageragere mu Karere ka Nyarugenge, ahatangiriza ubworozi bw’inkoko ngo ahinyuze imbwirwaruhame yari amaze igihe yumva z’uko kwihangira umurimo bishoboka.

Kuri ubu uyu musore inzozi ze zatangiye kuba impamo, inkoko 500 yatangiranye zamaze kwikuba gatandatu kuko ubu amaze kugera ku nkoko hafi 3000 yorora.

Ntambara wiyise Dr Chicken ari naryo zina yahaye sosiyete ye y’ubworozi n’ubucuruzi, nyuma y’imyaka ibiri yatangiye kubona amasoko y’amahoteli, restaurants n’abantu ku giti cyabo agemurira inkoko.

Mu kiganiro na IGIHE yagize ati “Ubuhinzi n’ubworozi harimo amahirwe menshi kuko ntibihomba. Turya buri munsi kandi ntibihagarara, bitandukanye n’ibindi. Urubyiruko niruhaguruke tujye mu buhinzi n’ubworozi duhangane ku isoko mpuzamahanga, dushake ikoranabuhanga rituma tujyana inyama aho batazifite.”

Imibare y’impuguke igaragaza ko inyama y’inkoko ari yo ifite amahirwe yo gukomeza kuribwa cyane ku Isi ugereranyije n’iz’andi matungo mu gihe kiri imbere. Impamvu ni uko ari amatungo yororoka mu gihe gito kandi akagira inyama z’umweru zizwiho kutagira ingaruka nk’inyama zitukura.

Ikinyamakuru Poultry World kigaragaza ko mu 1960 ku Isi haribwaga inyama z’inkoko zingana na toni miliyoni 10, nyamara mu 2021 haribwaga toni miliyoni 120. Biteganyijwe ko mu 2050, ku Isi hazaba haribwa toni z’inyama z’inkoko miliyoni 180.

Ibyo bigaragaza ko abazikeneye na bo baziyongera ari naho Ntambara (Dr Chciken) avuga ko hakiri amahirwe menshi mu bworozi bw’inkoko atarabyazwa umusaruro, urubyiruko rukwiriye gufatirana.

Ati “Ubworozi bw’inkoko bugenda butera imbere kandi bugatanga umusaruro vuba vuba. Ni ibintu byateza imbere urubyiruko. Maze imyaka ibiri ndi mu bworozi bw’inkoko kandi hari aho maze kugera mu mibereho rusange no mu bworozi.”

Uyu musore avuga ko mu kwagura ibyo akora agiye gufungura ihahiro ry’inyama (Boucherie) ryibanda cyane ku bucuruzi bw’inyama z’inkoko, guhera inkoko ikiri aho zororerwa kugeza ku meza aho bagiye kuyirira.

Ati “Mu nzozi zanjye ndifuza ko Dr Chicken yaba uruganda rw’inkoko, abaturage bakazibona ku mafaranga make cyane kuko mu bihe biri imbere inyama z’inka zishobora kuba nke ariko iz’inkoko ziziyongera kuko zirororoka cyane.”

Yavuze ko intego ari ugukundisha Abanyarwanda by’umwihariko, ko inyama y’inkoko ari ibiryo nk’ibindi bidakwiriye gufatwa nk’imbonekarimwe, ari naho ahera asaba Leta kubafasha kugira ngo imbogamizi ziri muri ubwo bworozi zikurweho.

Ati “Kugeza ubu imbogamizi ni ibiciro bigenda bihindagurika, rimwe kikajya hejuru ariko hakaba n’igihe kigiye hasi hakabaho guhomba. Icya kabiri ni ibiryo bihenze kandi ntabwo Leta irafata umwanzuro kuri iki kibazo kuko ikilo niba kigura muri 670 Frw hakajyaho n’ayo kugitwara, usanga nk’inkoko ishobora gutwara 3600 Frw.”

Urubuga rw’Ibarurishamibare rw’Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Ubuhinzi, Faostat, rugaragaza ko mu 2020 Umunyarwanda umwe yabarirwaga kurya ikilo 1.5 cy’inyama z’inkoko ku mwaka. Bivugwa ko mu mwaka wa 2030, inyama z’inkoko zizaba zihariye 41% by’inyama zose zizaba ziribwa ku Isi, zikaba ari bwo bwoko bw’inyama buzaba buza ku isonga mu kuribwa cyane ku isi.

Mu 2017 u Rwanda rwari rwihaye intego yo kongera inyama z’inkoko zajyaga ku masoko ku mwaka, zikava kuri toni ibihumbi 30 zikaba toni ibihumbi 100 mu gihe cy’imyaka itanu.

Buri munsi Ntambara Garleon afata umwanya wo kujya kwita ku nkoko ze
Umwe mu bakozi ba Dr Chicken bita ku nkoko zororwa n'iyo sosiyete
Sosiyete Dr Chicken ubu imaze kugera ku nkoko 3000
Ntambara yitegereza zimwe mu nkoko yorora zikiri imishwi

Kwamamaza

Kwamamaza

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Kwamamaza

Special pages